آیت الله العظمی عبدالله جوادی آملی
مرجع تقلید شیعه
استهلال
معیار تحقق اول ماه قمری و نیز طریق ثابت شدن آن چیست؟
معیار اول ماه قمری آن است که 1. فاصله و نسبت ماه و آفتاب، 2. [فاصله و نسبت] ماه و زمین و 3. مجموع دو نسبت یاد شده به قدری باشد که رؤیت ماه امکانپذیر باشد.
آنچه طریق ثبوت اول ماه است امکان دیدن با چشم غیر مسلح است و آنچه موضوع اصیل [اول ماه] است تحقق نسبتهای سه گانه است.
آیا محاسبات دقیق و یقینآور میتواند راهی برای ثبوت اول ماه باشد؟
اگر منجّم با حساب دقیق ریاضی، یقین یا اطمینان پیدا کرد که نسبتهای سهگانه [یاد شده] طوری است که در صورت عدم مانع مانند: غبار و ابر، ماه دیده میشود، اول ماه برای او ثابت خواهد بود.
آیا رؤیت هلال جنبۀ طریقیت دارد یا موضوعیت؟
رؤیت ماه طریقیت دارد نه موضوعیت.
آیا استفاده از دوربین و تلسکوپ در رؤیت هلال معتبر است؟
مقصود از رؤیت ماه فقط دیدن با چشم غیر مسلح است و عینک، سلاح محسوب نمیشود.
مستند شهادت عادلها چه نوع رؤیت است؟
مستند شهادت عادلها فقط رؤیت با چشم غیر مسلح است.
آیا مکان استهلال فقط مناطق معمول روی زمین و کوهها و قلههاست یا از اسبابی مانند: هواپیما و... نیز میتوان استفاده کرد؟
استهلال بر فراز قلّهها و نیز با هواپیمایی که همسطح با آنها حرکت کند، صحیح است.
مستند حکم حاکم در ثبوت اول ماه چگونه است؟
مستند حکم فقیه جامع شرایط افتاء، میتواند رؤیت شخصی، شهادت عادلهای خبیر و نیز محاسبات دقیق نجومی باشد، اگر فقیه جامعی، منجّم ماهر بود و نسبتهای سهگانه [یاد شده] را محقّقانه بررسی نمود و امکان رؤیت با چشم غیر مسلّح را احراز کرد میتواند به استناد تحقیق فنّی حکم کند، هرچند ماه را ندیده باشد.
با احراز اشتباه ریاضی، حکم فقیه مزبور فاقد اعتبار شرعی است.
آیا رؤیت هلال در یک منطقه، فقط برای مناطق همافق و قریبالافق با آن منطقه اعتبار دارد یا مناطق دیگر را هم شامل میشود، ملاک مکانهای همافق و قریبالافق چیست؟
ثبوت اول ماه قمری برای بلاد شرقی موجب ثبوت آن برای بلاد غربی است.
ثبوت اول ماه قمری برای بلاد غربی، فقط موجب ثبوت آن برای بلادی از شرق است که بر اثر قرب افق، با هم در مقداری از شب، شریکباشند. همین میزان برای ادراک فضیلت شب قدر کافی است.
90/5/15