آیت الله سید عبدالکریم موسوی اردبیلی
مرجع تقلید شیعه
راه ثابت شدن نجاست
«مسألۀ 109» نجاست هر چیزى از سه راه ثابت مى شود:
اوّل: خود انسان از هر راهى وثوق و اطمینان پیدا کند چیزى نجس است، و اگر گمان داشته باشد چیزى نجس است، لازم نیست از آن اجتناب نماید؛ بنابر این غذا خوردن در قهوه خانه ها و مهمانخانه هایى که مردمان بى پروا و کسانى که پاکى و نجسى را مراعات نمى کنند در آنها غذا مى خورند، اگر انسان اطمینان نداشته باشد غذایى که براى او آورده اند نجس است، اشکال ندارد. دوم: گفتن «ذو الید» - یعنى کسى که چیزى در اختیار او است - مثلاً همسر یا خدمتکار انسان بگوید که ظرف یا چیز دیگرى که در اختیار او است، نجس مى باشد، مشروط بر این که متهم به دروغگویى نباشد. سوم: دو مرد عادل بگویند که چیزى نجس است.
«مسألۀ 110» اگر به واسطه ندانستن مسأله، نجس یا پاک بودن چیزى را نداند، مثلاً نداند عرقِ جنب از حرام پاک است یا نه، باید مسأله را بپرسد، ولى اگر با این که مسأله را مى داند در پاکى چیزى شک کند، مثلاً شک کند که آن چیز خون است یا نه، یا نداند که خون پشه است یا خون انسان، آن چیز پاک مى باشد، مگر در مورد آب مشکوکى که بعد از ادرار و قبل از استبراء و یا بعد از خروج منى و قبل از ادرار کردن خارج مى شود که محکوم به نجاست است.
«مسألۀ 111» چیز نجسى که انسان شک دارد پاک شده یا نه، نجس است و اگر شک کند چیز پاکى نجس شده یا نه، پاک است و حتى اگر بتواند نجس یا پاک بودن آن را بفهمد، لازم نیست وارسى کند.
«مسألۀ 112» کسى که در طهارت و نجاست دچار وسواس است، لازم نیست به برطرف شدن نجاست اطمینان پیدا کند، بلکه باید بدون توجه به وسوسه هاى نفسانى خود به متعارف مردم نگاه کرده و ببیند آنها در چه مواردى اطمینان به طهارت و نجاست پیدا مى کنند و همانند آنان عمل نماید. همچنین اگر در مسائل وضو، غسل و سایر عبادات نیز وسواس داشته باشد، باید به همین ترتیب عمل نماید. اگر چنین شخصى به وسوسه هاى نفسانى خود اعتنا نماید، شیطان در او طمع کرده و به تدریج در اعتقادات و امور روزمرۀ او نیز شک و تردید ایجاد مى نماید.
«مسألۀ 113» اگر بداند یکى از دو ظرف یا دو لباسى که از هر دوى آنها استفاده مى کند نجس شده و نداند کدام یک از آنها نجس است، باید از هر دو اجتناب کند؛ ولى اگر مثلاً نمى داند لباس خود او نجس شده یا لباسى که هیچ از آن استفاده نمى کند و از آنِ دیگرى است، اجتناب از آن لازم نیست.