آیت الله سید عبدالکریم موسوی اردبیلی
مرجع تقلید شیعه
احکام مسابقات و سرگرمى ها
«مسألۀ 2779» مسابقات «اسب دوانى» و «تیراندازى» همراه با شرطبندى مسابقه دهندگان جایز است و بعید نیست مسابقه با انواع ابزارها و وسایل جنگى روز مانند تفنگ، هواپیماى جنگى و تانک نیز با شرطبندى جایز باشد.
«مسألۀ 2780» در مسابقاتى که شرطبندى در آنها جایز است، امور زیر باید رعایت شود:
اوّل: ایجاب و قبول را - به لفظ یا کارى که دلالت بر آن کند مانند نوشتن و امضا - رعایت نمایند.
دوم: دو طرف باید عاقل، بالغ و داراى اختیار و قصد باشند.
سوم: مقدار جایزه، خواه به صورت عین یا دین، معیّن باشد و یکى از دو طرف یا شخص سوم آن را پرداخت نماید.
چهارم: جهاتى که جهل به آنها موجب نزاع مى شود روشن گردد، مانند هدف، مقدار مسافت و خط شروع و پایان.
«مسألۀ 2781» انواع مسابقات ورزشى مانند شنا، دو، کُشتى و فوتبال، جایز است بلکه براى حفظ سلامت و ایجاد نشاط فردى و اجتماعى در حدّ معقول پسندیده مى باشد، به شرط این که ضرر جسمى یا روانى قابل توجّه نداشته باشند و بدون شرطبندى انجام شوند و همراه با اعمال نامشروع نباشند، هر چند اگر شخص سوم یا مؤسّسه اى و یا دولت به برندگان، جوایز نقدى یا غیر نقدى اهدا کنند، اشکال ندارد.
«مسألۀ 2782» برگزارى مسابقاتى که در بالا بردن شئون دینى، علمى، ادبى، هنرى یا
فنّى جامعه مؤثّرند، مانند مسابقات حفظ قرآن و احکام، علوم ریاضى و مقاله نویسى، بدون شرط بندى دو طرف جایز و پسندیده است و اگر فرد سوم یا مؤسّسه و یا دولت برگزار کننده، به برندگان، جوایز نقدى یا غیر نقدى اعطا کند، اشکال ندارد و برنده مالک مى شود.
«مسألۀ 2783» بازى و مسابقه با آلات و وسایلى که وضع آنها براى قمار است، مانند شطرنج، ورق و نرد، به قصد برد و باخت و با شرطبندى حرام است، بلکه چنانچه به قصد سرگرمى و بدون شرطبندى باشد نیز بنابر احتیاط جایز نیست؛ ولى بازى و مسابقه با آلاتى که در نظر عرف مردم مخصوص قمار نیستند و قبلاً هم نبوده اند و یا قبلاً مخصوص قمار بوده اند، ولى اکنون از آلت قمار بودن به طور کلّى خارج شده اند، بدون شرطبندى، اشکال ندارد.
«مسألۀ 2784» اگر شرکت یا مؤسّسه اى براى کمک به مؤسّسات خیریّه، بلیت هایى منتشر کند و مردم هم براى کمک به این مؤسّسات مبلغى بدهند و آن شرکت یا مؤسّسه از پول خودش یا از وجوهى که از انتشار بلیت به دست مى آید، با اطّلاع و اجازۀ تمام کسانى که پول را داده اند با قرعه کشى مبلغى به عنوان جایزه بدهد، مانعى ندارد، ولى نباید این گونه امور وسیله اى براى انباشت ثروت و یا تضعیف توان اقتصادى مردم و یا دولت مسلمین قرار گیرد.
«مسألۀ 2785» به طور کلّى سرگرمى هاى گوناگون اگر همراه با کار حرام یا مستلزم حرام نباشند، اشکال ندارد؛ بنابر این گوش دادن و دیدن برنامه هاى سینما، تئاتر، رادیو، تلویزیون، ماهواره و مانند آن، چنانچه مستلزم فساد افکار و اخلاق فرد یا جامعه و یا ترویج باطل نباشد، اشکال ندارد؛ ولى باید مواظب باشند مانع از کارهاى واجب و مهم نشود و مخصوصاً نسبت به کودکان دقّت بیشترى اعمال گردد.
«مسألۀ 2786» نمایش هاى متداول چنانچه مستلزم نظر و لمس نامحرم یا موجب اشاعۀ فساد و تهییج شهوت و یا توهین به مقدّسات مذهب و اولیاى دین و دروغ و باطل نباشد، اشکال ندارد. همچنین بازى هاى مختلف اگر در آنها آلات قمار و برد و باخت و ضرر جسمى یا روحى و یا اتلاف و اسراف مال در بین نباشد، اشکال ندارد.