آیت الله سید عبدالکریم موسوی اردبیلی
مرجع تقلید شیعه
2 - معدن
«مسألۀ 1913» معادن جزء انفال است و اختیار آنها در دست امام معصوم علیه السلام است و در زمان غیبت، براى استخراج آنها بنابر احتیاط واجب باید از حاکم شرعى اجازه گرفته شود و استخراج کننده با شرایطى که گفته خواهد شد، باید خمس آن را بپردازد.
«مسألۀ 1914» اگر از معدن طلا، نقره، سرب، مس، آهن، نفت، زغال سنگ، فیروزه، عقیق، زاج، نمک و سایر معادن چیزى به دست آورد و به مقدار نصاب برسد، استخراج کننده باید خُمس آن را بدهد؛ ولى در مثل معادن نفت، طلا و نقره که دولت استخراج مى کند، تعلق خُمس محلّ اشکال است.
«مسألۀ 1915» نصاب معدن 15 مثقال معمولى طلاست، یعنى اگر قیمت چیزى که از معدن استخراج شده، بعد از کم کردن مخارج، به 15 مثقال (70/312 گرم) طلا برسد، باید خمس آن را بدهد.
«مسألۀ 1916» اگر قیمت استفاده اى که از معدن برده به 15 مثقال طلا نرسد، خُمس آن در صورتى لازم است که از مخارج سالش زیاد بیاید.
«مسألۀ 1917» گچ، آهک، گِل سرشور و گِل سرخ، بنابر احتیاط واجب از معدن
محسوب شده و خُمس دارد.
«مسألۀ 1918» کسى که از معدن چیزى به دست مى آورد، باید خُمس آن را بدهد، چه معدن روى زمین باشد یا زیر آن، در زمینى باشد که ملک است یا در جایى باشد که مالک ندارد.
«مسألۀ 1919» اگر نداند چیزى را که از معدن استخراج کرده به ارزش 15 مثقال طلا مى رسد یا نه، بنابر احتیاط واجب، چنانچه به راحتى امکان پذیر باشد، باید با وزن کردن یا از راه دیگر، قیمت آن را معلوم کند.
«مسألۀ 1920» اگر چند نفر چیزى از معدن استخراج کنند و بعد از کم کردن مخارجى که براى آن کرده اند، سهم هر یک از آنها به ارزش 15 مثقال طلا برسد، باید خُمس آن را بدهد.