آیت الله سید عبدالکریم موسوی اردبیلی
مرجع تقلید شیعه
احکام ازدواج دائم
«مسألۀ 2879» مرد با رعایت جهات زیر مى تواند دو یا سه و یا حدّ اکثر چهار همسر دائم براى خود اختیار کند:
اوّل: بتواند بین همسران خود به عدالت رفتار نماید.
دوم: توانایى ادارۀ بیش از یک خانواده را داشته باشد.
پس اگر مرد نتواند بین همسران خود به عدالت رفتار نماید و یا نتواند آنان را تأمین
نماید، نباید بیش از یک همسر براى خود اختیار کند.
«مسألۀ 2880» زنى که عقد دائم شده، نباید بدون اجازه شوهر از خانه بیرون رود، امّا اگر بیرون رفتن زن براى حوائج شخصى و لازم، منافاتى با حقوق شوهر نداشته باشد، بیرون رفتن او حرام نیست، ولى زن باید خود را براى هر لذّت متعارفى که شوهر او مى خواهد، تسلیم نماید و بدون عذر شرعى از آمیزش با او جلوگیرى نکند و اگر زن در این موارد از شوهر اطاعت کند، تهیّۀ غذا و لباس و منزل او و لوازم دیگرى که عرفاً جزیى از هزینۀ زندگى زن مى باشد، بر شوهر واجب است و اگر تهیّه نکند - چه توانایى داشته باشد و چه نداشته باشد - مدیون زن است.
«مسألۀ 2881» اگر زن در کارهایى که در مسألۀ پیش گفته شد از شوهر اطاعت نکند، گناهکار است و حقّ غذا و لباس و منزل و همخوابى ندارد، ولى مهریّۀ او از بین نمى رود.
«مسألۀ 2882» مرد نمى تواند همسر خود را به کارهاى خلاف شرع یا کارهایى که انجام آنها بر زن واجب نیست، مجبور نماید و زن مى تواند در این گونه امور از شوهر اطاعت نکند، بلکه در امور خلاف شرع نباید از او اطاعت نماید.
«مسألۀ 2883» بعید نیست گفته شود حقوق زن و شوهر در برابر یکدیگر است، بنابر این زمانى که یکى از آنان بدون عذر موجّه از اداى حقّ دیگرى امتناع مى نماید، دیگرى نیز بتواند از اداى حقوق او امتناع نماید.
«مسألۀ 2884» کارهایى که زن انجام مى دهد و مستلزم پایمال شدن حقوق شوهر نمى شود - نظیر وصیّت کردن یا قبول وصیّت - احتیاج به اجازۀ شوهر ندارد.
«مسألۀ 2885» مرد حق ندارد زن خود را به خدمت خانه مجبور کند، مگر در مناطقى که کار در خانه جزء وظایف زن محسوب مى شود به گونه اى که در ازدواج جزء شرایط عقد به حساب مى آید، یعنى عقد مبنى بر آن انجام مى گیرد.
«مسألۀ 2886» مخارج سفر زن اگر بیشتر از مخارج وطن باشد، در صورتى که جزیى از هزینۀ معمول زندگى به حساب نیاید، بر عهدۀ شوهر نیست، مگر این که
سفر او لازم باشد یا رفتن به چنین سفرى جزیى از مخارج معمول زندگى یا جزیى از شئون زن باشد که در این صورت مخارج آن بر عهدۀ مرد است و همچنین اگر شوهر مایل باشد که زن را سفر ببرد، باید خرج سفر او را بدهد.
«مسألۀ 2887» زن در مالکیّت اموال خویش استقلال دارد، یعنى آنچه شرعاً به دست مى آورد، مال خود اوست و شوهر بدون رضایت وى حقّ تصرّف در اموال او را ندارد، اگرچه در بسیارى از مصارف احتیاج به اجازۀ شوهر دارد، بلکه خوب است زن در مقام تصرّف در اموال خویش رضایت شوهر خود را تحصیل نموده و از او اجازه بگیرد.
«مسألۀ 2888» جهیزیّه اى که زن به خانۀ شوهر مى برد، جزء اموال زن است و هنگام طلاق مى تواند همۀ آن را با خود ببرد، بلکه در هر صورت اختیار با اوست.
«مسألۀ 2889» هدایایى که براى زن آورده اند، جزء دارایى زن مى باشد و هدایایى که به نحو مشترک براى زن و شوهر آورده اند، نصف آن جزء دارایى زن به شمار مى آید.
«مسألۀ 2890» اموالى که زن در مدّت زناشویى از راه تلاش و فعالیّت به دست آورده، جزء دارایى او مى باشد و آنچه شوهر به او بخشیده، بنابر احتیاط واجب جزء دارایى زن شمرده مى شود.
«مسألۀ 2891» اگر شوهر هزینه هاى زن را روزانه یا ماهانه به وى داده باشد و زن در مصرف آن صرفه جویى کرده و از این راه وجوهى پس انداز نموده باشد، آنچه پس انداز کرده جزء اموال اوست؛ ولى اگر شوهر وجوهى را به عنوان مخارج زندگى در منزل بگذارد و زن مخارج روزانۀ منزل را از آن بردارد، چنانچه چیزى صرفه جویى شود و باقى بماند، متعلّق به شوهر است و زن نمى تواند براى خود بردارد.
«مسألۀ 2892» مرد نمى تواند زن دائمى خود را به گونه اى ترک کند که نه مثل زن شوهردار باشد نه مثل زن بى شوهر و احتیاط مستحب آن است که هر چهار شب یک شب نزد او بماند مگر این که زن گذشت نماید.
«مسألۀ 2893» شوهر نمى تواند بیش از چهار ماه، آمیزش با همسر دائمى خود را
ترک کند.
«مسألۀ 2894» اگر یکى از زن یا شوهر، بچّه بخواهد و دیگرى نخواهد، در صورتى که هیچ کدام عذر موجّه و شرعى نداشته باشند، حقّ کسى که بچّه مى خواهد مقدّم است، مگر این که طرف دیگر به طور صریح یا ضمنى جزء عقد ازدواج شرط کرده باشد که بچه دار نشوند؛ ولى چنانچه زن عذر موجّه و شرعى داشته باشد، مثل این که باردار شدن براى او ضرر جانى مهم داشته باشد، شوهر نمى تواند بچّه دار شدن را به او تحمیل نماید.