آیت الله سید عبدالکریم موسوی اردبیلی
مرجع تقلید شیعه
مصرف زکات فطره
«مسألۀ 2142» اگر زکات فطره را به یکى از هشت مصرفى که سابقاً براى زکات مال گفته شد برسانند کافى است، ولى احتیاط مستحب آن است که زکات فطره را فقط به فقراى شیعه بدهند.
«مسألۀ 2143» اگر طفل شیعه اى فقیر باشد، انسان مى تواند فطره را به مصرف او برساند یا به واسطۀ دادن به ولىّ طفل، ملک طفل نماید.
«مسألۀ 2144» فقیرى که فطره به او مى دهند، لازم نیست عادل باشد، ولى احتیاط واجب آن است که به شرابخوار و کسى که آشکارا مرتکب گناه کبیره مى شود، فطره ندهند.
«مسألۀ 2145» به کسى که فطره را در معصیت مصرف مى کند، نباید فطره بدهند.
«مسألۀ 2146» احتیاط واجب آن است که به یک فقیر بیشتر از مخارج سال او و کمتر از یک صاع - که تقریباً سه کیلو گرم است - فطره ندهند؛ مگر آن که گروهى از فقرا وجود داشته باشند و بخواهد به همه آنان فطریّه بدهد و به هر یک از آنان یک صاع از فطریّه نرسد.
«مسألۀ 2147» اگر از جنسى که قیمت آن دو برابر قیمت معمولى آن است، مثلاً از گندمى که قیمت آن دو برابر قیمت گندم معمولى است، نصف صاع (حدود 1/5 کیلو گرم) بدهد کافى نیست و بنابر احتیاط واجب، آن را به قصد قیمت فطریّه هم نمى تواند بدهد.
«مسألۀ 2148» انسان نمى تواند نصف صاع را از یک جنس - مثلاً گندم - و نصف دیگر آن را از جنس دیگر - مثلاً جو - بدهد و بنابر احتیاط واجب، آن را به قصد قیمت فطریّه هم نمى تواند بدهد.
«مسألۀ 2149» بنابر احتیاط واجب نمى تواند جنس معیوب را حتّى به عنوان قیمت فطره بدهد؛ بلکه یا باید جنس صحیح بدهد و یا قیمت آن را با پول رایج بپردازد.
«مسألۀ 2150» گندم یا چیز دیگرى که براى فطره مى دهد، باید با جنس دیگر یا خاک مخلوط نباشد، یا اگر مخلوط باشد، چیزى که مخلوط شده به قدرى کم باشد که قابل
اعتنا نباشد و اگر بیش از این مقدار باشد، در صورتى صحیح است که خالص آن به یک صاع (سه کیلو گرم) برسد؛ ولى اگر مثلاً یک صاع گندم با چند کیلو خاک به گونه اى مخلوط باشد که خالص کردن آن احتیاج به خرج یا کارى بیشتر از متعارف داشته باشد، دادن آن کافى نیست.
«مسألۀ 2151» مستحب است در دادن زکات فطره، ابتدا خویشان فقیر خود را و بعد همسایگان فقیر خود را و بعد اهل علم فقیر را بر دیگران مقدّم دارد؛ ولى اگر دیگران از جهتى برترى داشته باشند، مستحب است آنها را مقدّم کند.
«مسألۀ 2152» اگر انسان به گمان این که کسى فقیر است به او فطره بدهد و بعد بفهمد که فقیر نبوده، حکم آن مانند حکمى است که در مسأله 2056 گذشت.
«مسألۀ 2153» اگر کسى بگوید: «فقیرم»، نمى شود به او فطره داد، مگر آن که انسان از ظاهر حال او اطمینان پیدا کند که فقیر است، یا بداند که قبلاً فقیر بوده است.