آیت الله سید عبدالکریم موسوی اردبیلی
مرجع تقلید شیعه
احکام رجوع کردن
«مسألۀ 3073» «رجوع» به هر لفظ یا عملى ممکن است حاصل شود، به شرط آن که همراه با قصد رجوع باشد، بنابر این در طلاق رِجعى مرد به دو صورت مى تواند به زن خود رجوع کند:
اوّل: حرفى بزند که معنایش این باشد که او را دوباره زن خود قرار داده است.
دوم: کارى کند که از آن بفهمند رجوع کرده است.
«مسألۀ 3074» براى رجوع کردن لازم نیست مرد شاهد بگیرد یا به زن خبر دهد، بلکه اگر بدون این که کسى بفهمد، بگوید: «به زن خود رجوع کردم» صحیح است.
«مسألۀ 3075» مردى که زن خود را طلاق رجعى داده، اگر مالى از او بگیرد و با او صلح کند که دیگر به او رجوع نکند، نباید به وى رجوع کند.
«مسألۀ 3076» اگر مرد همسرش را دو بار طلاق دهد و به او رجوع کند یا دو بار او را طلاق دهد و بعد از هر طلاق او را عقد کند، بعد از طلاق سوم آن زن بر او حرام است، ولى اگر بعد از طلاق سوم، زن به دیگرى شوهر کند، با چهار شرط به شوهر اوّل حلال مى شود، یعنى مرد مى تواند آن زن را دوباره عقد نماید:
اوّل: آن که عقد همسر دوم دائمى باشد و اگر مثلاً یک ماهه یا یک ساله او را عقد موقّت کند، بعد از آن که از او جدا شد، شوهر اوّل نمى تواند او را عقد کند.
دوم: همسر دوم بالغ باشد و با او از جلو آمیزش و دخول کند به نحوى که موجب غسل شود.
سوم: همسر دوم زن را طلاق بدهد یا بمیرد.
چهارم: عدّۀ طلاق یا عدۀ وفات شوهر دوم تمام شود.
«مسألۀ 3077» اگر مردى سه بار صیغۀ طلاق را تکرار کند - بدون این که در میان این سه بار رجوع کرده باشد - یک طلاق محسوب مى شود و دو طلاق دیگر لغو است و اگر بگوید: «هِىَ طالقٌ ثَلاثاً» یعنى: «زن من سه طلاقه است»، طلاق باطل است.