آیت الله سید عبدالکریم موسوی اردبیلی
مرجع تقلید شیعه
1 - خوردن و آشامیدن
«مسألۀ 1648» اگر روزه دار عمداً چیزى بخورد یا بیاشامد، روزۀ او باطل مى شود، چه خوردن و آشامیدن آن چیز مثل نان و آب، معمول باشد یا مثل خاک و شیرۀ درخت، معمول نباشد، چه کم باشد و چه زیاد، حتّى اگر مسواک را از دهان بیرون آورد و دوباره به دهان ببرد و رطوبت آن را فرو برد، روزۀ او باطل مى شود، مگر آن که رطوبت مسواک در آب دهان به گونه اى از بین برود که به آن رطوبت خارج گفته نشود.
«مسألۀ 1649» اگر هنگامى که مشغول غذا خوردن است بفهمد صبح شده، باید فوراً لقمه را از دهان بیرون آورد و چنانچه عمداً فرو ببرد، روزۀ او باطل مى شود و به دستورى که بعداً گفته خواهد شد، کفّاره نیز بر او واجب است.
«مسألۀ 1650» اگر روزه دار سهواً چیزى را بخورد یا بیاشامد، روزۀ او باطل نمى شود.
«مسألۀ 1651» احتیاط واجب آن است که روزه دار از استعمال آمپول دارویى و آمپولى که به جاى غذا به کار مى رود، خوددارى کند؛ ولى تزریق آمپولى که عضوى را
بى حس مى کند و آمپولى که مانند برخى واکسن ها زیر پوست تزریق مى شود، اشکال ندارد؛ بنابر این اگر انسان بیماریى داشته باشد که روزه براى او ضرر نداشته ولى به آمپول دارویى نیاز داشته باشد و ناچار باشد آن را در روز تزریق کند، باید پس از تزریق آمپول، روزۀ آن روز را بگیرد و بنابر احتیاط واجب قضاى آن را نیز بجا آورد.
«مسألۀ 1652» اگر روزه دار چیزى را که لاى دندان او مانده است عمداً فرو ببرد، روزۀ او باطل مى شود.
«مسألۀ 1653» کسى که مى خواهد روزه بگیرد، لازم نیست پیش از اذان صبح دندان هاى خود را خلال کند؛ ولى اگر بداند غذایى که لاى دندان مانده در روز فرو مى رود، چنانچه خلال نکند و چیزى از آن فرو رود، روزۀ او باطل مى شود بلکه اگر فرو نیز نرود، باید روزۀ آن روز را قضا کند.
«مسألۀ 1654» فرو بردن آب دهان، اگرچه به واسطۀ تصوّر کردن مزۀ ترشى و مانند آن در دهان جمع شده باشد، روزه را باطل نمى کند.
«مسألۀ 1655» فرو بردن اخلاط سر و سینه، اگر به فضاى دهان نرسیده باشند، روزه را باطل نمى کند؛ ولى اگر داخل فضاى دهان شود، نباید آن را فرو برد.
«مسألۀ 1656» اگر روزه دار به قدرى تشنه شود که بترسد از تشنگى بمیرد، واجب است به اندازه اى که از مردن نجات پیدا کند آب بیاشامد، ولى روزۀ او باطل مى شود و اگر ماه رمضان باشد، باید در بقیّۀ روز از بجا آوردن عملى که روزه را باطل مى کند، خوددارى نماید و نیز اگر بترسد که در اثر نخوردن آب، به او ضرر قابل توجهى برسد یا نخوردن آب براى او موجب مشقّتى باشد که قابل تحمّل نیست، مى تواند به اندازۀ رفع ضرر و مشقّت آب بیاشامد و در هر صورت باید روزۀ آن روز را قضا نماید.
«مسألۀ 1657» جویدن غذا براى بچّه یا پرنده و چشیدن غذا و مانند آنها که معمولاً از حلق پایین نمى رود، اگرچه اتّفاقاً پایین رود، روزه را باطل نمى کند؛ ولى اگر انسان از اوّل بداند که از حلق پایین مى رود، چنانچه پایین رود، روزه اش باطل مى شود و باید قضاى آن را بگیرد و کفّاره نیز بر او واجب است و اگر پایین نرود نیز روزه اش
باطل است، ولى کفّاره ندارد.
«مسألۀ 1658» انسان نمى تواند براى ضعف، روزه را بخورد، ولى اگر ضعف او به قدرى باشد که نتواند آن را تحمّل کند، خوردن روزه اشکال ندارد.
«مسألۀ 1659» اگر روزه براى انسان ضرر داشته باشد، نباید روزه بگیرد و اگر با وجود ضرر روزه گرفت، روزۀ او باطل است و باید قضاى آن را بجا آورد و همچنین اگر احتمال بدهد که روزه براى او ضرر دارد و احتمال او در نظر مردم عقلایى و بجا باشد، نباید روزه بگیرد و اگر روزه گرفت، باطل است و قضا دارد.