آیت الله سید عبدالکریم موسوی اردبیلی
مرجع تقلید شیعه
1 - آب
«مسألۀ 141» آب با چهار شرط چیز نجس را پاک مى کند:
اوّل: مطلق باشد، پس آب مضاف مانند گلاب و عرقِ بید، چیز نجس را پاک نمى کند.
دوم: پاک باشد. سوم: هنگام شستن چیز نجس آب مضاف نشود و بو یا رنگ یا مزۀ آن به واسطۀ نجاست تغییر نکند. چهارم: بعد از آب کشیدن چیز نجس، عین نجاست در آن نباشد. پاک شدن چیز نجس با آب قلیل، شرطهاى دیگرى نیز دارد که بعداً گفته مى شود.
«مسألۀ 142» ظرف نجس را با آب قلیل باید سه مرتبه شست، بلکه در آب کُر و جارى نیز احتیاط سه مرتبه شستن است، اگرچه یک مرتبه شستن در کُر و جارى کافى است، ولى براى تطهیر ظرفى که سگ از آن ظرف آب یا چیز روان دیگرى خورده، باید مقدارى آب با خاک پاک مخلوط کنند - به حدّى که از خاک بودن خارج نشود - و ظرف را با آن خاک مال کنند و بعد آن را با آب قلیل دو مرتبه بشویند و احتیاط واجب آن است که اگر با آب کُر یا جارى نیز آن را مى شویند، دو مرتبه بشویند و ظرفى را که سگ لیسیده یا آب دهانش در آن ریخته شده، بنابر احتیاط واجب باید ابتدا خاک مال کرد و سپس سه مرتبه با آب قلیل و یا دو مرتبه با آب کر یا جارى شست.
«مسألۀ 143» اگر دهانۀ ظرفى که سگ دهن زده تنگ باشد و نتوان آن را خاک مال کرد، باید مقدارى آب با خاک مخلوط کنند - به حدّى که از خاک بودن خارج نشود - و آن را داخل ظرف بریزند و ظرف را به شدت حرکت دهند تا خاک به تمام اطراف آن برسد.
«مسألۀ 144» ظرفى را که خوک از آن چیز روانى بخورد، باید هفت مرتبه با آب قلیل شست؛ بلکه بنابر احتیاط واجب در کُر و جارى نیز باید هفت مرتبه شسته شود و احتیاط مستحب آن است که خاک مال نیز شود. ظرفى که خوک آن را بلیسد و یا آب دهانش در آن بریزد نیز بنابر احتیاط همین حکم را دارد.
«مسألۀ 145» اگر بخواهند ظرفى را که با شراب نجس شده آب بکشند، بهتر است هفت مرتبه بشویند، اگرچه سه بار شستن با آب قلیل و یا یک بار شستن با آب کُر یا جارى کفایت مى کند.
«مسألۀ 146» اگر کوزه اى را که از گِل نجس ساخته شده و یا آب نجس در آن نفوذ کرده، در آب کُر یا جارى بگذارند، به هر جاى آن که آب برسد پاک مى شود و اگر بخواهند باطن آن نیز پاک شود، باید به قدرى در آب کُر یا جارى بماند که آب به تمام آن فرو رود و نفوذ رطوبت کافى نیست.
«مسألۀ 147» ظرف نجس را به دو نوع مى توان با آب قلیل آب کشید: یکى آن که آن را سه مرتبه پرکنند وخالى کنند، دیگر آن که سه مرتبه قدرى آب در آن بریزند و در هر مرتبه آب را به گونه اى در آن بگردانند که به جاهاى نجس آن برسد و بعد بیرون بریزند.
«مسألۀ 148» اگر ظرف بزرگى، مثل پاتیل و خمره نجس شود، چنانچه بخواهند با آب قلیل آن را پاک کنند باید سه مرتبه آن را از آب پر و خالى کنند و یا سه مرتبه آب را به گونه اى در آن بریزند که تمام اطراف آن شسته شود و یا سه مرتبه مقدارى آب در آن بریزند و در هر مرتبه آن آب را به گونه اى در آن بگردانند که آب به تمام اطراف آن برسد، و در هر مرتبه آبى را که ته آن جمع مى شود بیرون آورند، و احتیاط واجب آن است که در هر مرتبه، ظرفى را که با آن آبها را بیرون مى آورند آب بکشند و اگر ظرف بزرگ را با آب کُر مى خواهند آب بکشند، یک بار شستن کافى است.
«مسألۀ 149» اگر مِس نجس و مانند آن را ذوب کنند و وسیله اى با آن بسازند و آن را آب بکشند، ظاهر آن پاک مى شود.
«مسألۀ 150» اگر تنورى با ادرار نجس شود، چنانچه دو مرتبه آب قلیل را از بالا به
گونه اى در آن بریزند که تمام اطراف آن را فرا بگیرد، پاک مى شود و اگر به همین صورت آب کُر در آن بریزند، یک مرتبه کافى است و در غیر ادرار، اگر بعد از برطرف شدن نجاست، یک مرتبه به دستورى که گفته شد آب در آن بریزند، کافى است و بهتر است که گودالى ته آن بکنند تا آبها در آن جمع شود و بعد آنها را بیرون بیاورند و سپس آن گودال را با خاکِ پاک پر کنند.
«مسألۀ 151» اگر چیز نجسى را بعد از برطرف کردن عین نجاست یک مرتبه در آب کُر یا جارى به گونه اى فرو برند که آب به تمام جاهاى نجس آن برسد، پاک مى شود.
«مسألۀ 152» اگر بخواهند چیزى غیر از ظروف را که با ادرار نجس شده با آب قلیل آب بکشند، باید یک مرتبه آب روى آن بریزند و پس از آن که آب از آن جدا شد و چیزى از ادرار در آن باقى نماند، یک مرتبۀ دیگر آب روى آن بریزند تا پاک شود، ولى در لباس و فرش و مانند آنها، باید بعد از هر دفعه آن را فشار دهند تا غُساله آن بیرون آید. (غُساله آبى است که معمولاً در وقت شستن و بعد از آن، از چیزى که شسته شده خود بخود یا به وسیلۀ فشار خارج مى شود.)
«مسألۀ 153» اگر چیزى با ادرار بچّۀ شیرخوارى که غذاخور نشده نجس شود، چنانچه یک مرتبه به گونه اى روى آن آب بریزند که به تمام جاهاى نجس آن برسد، پاک مى شود، ولى احتیاط مستحب آن است که یک مرتبۀ دیگر نیز آب روى آن بریزند، و در لباس و فرش و مانند آنها، چنانچه با آب قلیل آب کشیده شوند، بنابر احتیاط فشار دادن لازم است.
«مسألۀ 154» اگر چیزى غیر از ظروف با غیر ادرار نجس شود، چنانچه بعد از برطرف کردن نجاست یک مرتبه آب روى آن بریزند و از آن جدا شود، پاک مى گردد؛ و نیز اگر در مرتبه اوّل که آب روى آن مى ریزند، نجاست آن برطرف شود و بعد از برطرف شدن نجاست نیز آب روى آن بیاید، پاک مى شود، ولى در هر صورت، لباس و مانند آن را چنانچه با آب قلیل آب بکشند، باید فشار دهند تا غُساله آن بیرون آید.
«مسألۀ 155» اگر حصیر نجس را که با نخ بافته شده در آب کُر یا جارى فرو برند،
بعد از برطرف شدن عین نجاست پاک مى شود.
«مسألۀ 156» اگر ظاهر گندم، برنج، صابون و مانند آنها نجس شود، با فرو بردن در کُر و جارى پاک مى گردد.
«مسألۀ 157» اگر گندم، برنج، صابون و مانند آنها مدتى در آب نجس قرار داده شوند و باطن آنها نیز نمنماک شود، نجس شدن باطن آنها مشکل است، زیرا احتمال این که آب به صورت روان ومایع به داخل آنها نفوذ نکرده بلکه فقط به صورت رطوبت جذب شده باشد، قوى است.
«مسألۀ 158» اگر ظاهر برنج، گوشت یا چیزى مانند آنها با ادرار نجس شده باشد و بخواهند با آب قلیل آن را آب بکشند، چنانچه آن را در ظرفى بگذارند و دو مرتبه آب روى آن بریزند و خالى کنند، پاک مى شود و ظرف آن نیز پاک مى گردد و اگر با غیر ادرار نجس شده باشد، یک مرتبه آب ریختن کفایت مى کند مگر این که خود ظرف نیز قبل از ریختن آب نجس شده باشد که در این صورت سه مرتبه شستن لازم است، ولى اگر بخواهند لباس و مانند آن را که براى پاک شدن باید فشار داده شود در ظرفى بگذارند و آب بکشند، باید هر مرتبه که آب روى آن مى ریزند، آن را فشار دهند و ظرف را کج کنند تا غُساله اى که در آن جمع شده بیرون بریزد.
«مسألۀ 159» لباس نجسى را که با نیل و مانند آن رنگ شده، اگر در آب کُر یا جارى فرو برند و آب پیش از آن که به واسطۀ رنگ پارچه مضاف شود به تمام آن برسد، آن لباس پاک مى شود، حتى اگر هنگام فشار دادن، آب مضاف از آن بیرون آید.
«مسألۀ 160» ماشین هاى لباسشویى در صورتى که اطمینان پیدا شود آب لوله کشى شهر به لباسها متصل و بر همۀ آنها مسلط شده، پاک کننده اند، اگرچه غُسالۀ آن به تدریج خارج گردد، ولى شستن به وسیلۀ ماشین هایى که تماس آب به تمام لباس به تدریج و پس از قطع آب و به وسیلۀ دَوَران انجام مى شود، حکم شستن با آب قلیل را دارد.
«مسألۀ 161» اگر لباسى را در آب کُر یا جارى آب بکشند و بعد مثلاً لجن در آن ببینند، چنانچه احتمال ندهند که آن لجن از رسیدن آب به لباس جلوگیرى کرده، آن لباس
پاک است.
«مسألۀ 162» اگر بعد از آب کشیدن لباس و مانند آن خوردۀ گِل یا اشنان یا پودر و صابون لباسشویى در آن دیده شود، در صورتى که بدانند که خوردۀ گِل یا اشنان یا پودر و صابون با آب شسته شده، پاک است ولى اگر آب نجس به باطن گِل یا اشنان یا پودر و صابون رسیده باشد، ظاهر گِل و اشنان یا پودر و صابون پاک و باطن آنها نجس است.
«مسألۀ 163» هر چیز نجس تا عین نجاست را از آن برطرف نکنند پاک نمى شود، ولى اگر بو یا رنگ نجاست در آن مانده باشد اشکال ندارد. پس اگر خون را از لباس برطرف کنند و لباس را آب بکشند و رنگ خون در آن بماند، پاک مى باشد، اما چنانچه به واسطۀ بو یا رنگ، احتمال عرفى داده شود که ذرّه هاى نجاست در آن چیز باقى مانده، آن چیز پاک نیست.
«مسألۀ 164» اگر نجاست بدن را در آب کُر یا جارى برطرف کنند، بدن پاک مى شود و بیرون آمدن و دوباره در آب فرو رفتن لازم نیست.
«مسألۀ 165» اگر آب را در دهان بگردانند و آن را به تمام غذاى نجسى که بین دندانها مانده برسانند، آن غذا پاک مى شود.
«مسألۀ 166» اگر موى سر و صورت زیاد باشد و آن را با آب قلیل آب بکشند، پاک مى شود و فشار دادن لازم نیست.
«مسألۀ 167» اگر جایى از بدن یا لباس را با آب قلیل آب بکشند، اطراف آنجا که متصل به آن است و معمولاً هنگام آب کشیدن آب به آن جا مى رسد، چنانچه آبى که براى پاک شدن محل نجس مى ریزند به آن اطراف جارى شود، با پاک شدن جاى نجس آنجا نیز پاک مى شود. همچنین اگر چیز پاکى را کنار چیز نجس بگذارند و روى هر دو آب بریزند، هر دو پاک مى شوند. پس اگر براى آب کشیدن یک انگشت نجس، روى همه انگشتان آب بریزند، بعد از پاک شدن انگشت نجس، تمام انگشتان پاک مى شوند.
«مسألۀ 168» گوشت و دنبه اى که نجس شده اند و همچنین بدن یا لباسى که چربىِ کمى دارند و آن چربى از رسیدن آب به آنها جلوگیرى نمى کند، مثل چیزهاى دیگر آب
کشیده مى شوند.
«مسألۀ 169» اگر ظرف یا بدن نجس باشد و بعد به گونه اى چرب شود که از رسیدن آب به آنها جلوگیرى کند، چنانچه بخواهند ظرف و بدن را آب بکشند، باید اوّل چربى را برطرف کنند تا آب به آنها برسد.
«مسألۀ 170» اگر چیز نجسى را که عین نجاست در آن نیست یک مرتبه زیر شیرى که متصل به کُر است بشویند، پاک مى شود؛ و نیز اگر عین نجاست در آن باشد، چنانچه عین نجاست آن، زیر شیر یا به وسیلۀ دیگر برطرف شود و آبى که از آن چیز مى ریزد، بو یا رنگ یا مزۀ نجاست به خود نگرفته باشد، با همان مقدار آب شیر پاک مى گردد؛ اما اگر آبى که از آن مى ریزد، بو یا رنگ یا مزۀ نجاست گرفته باشد، باید به قدرى آب از شیر روى آن بریزند تا آبى که از آن جدا مى شود، بو یا رنگ یا مزۀ نجاست نداشته باشد.
«مسألۀ 171» اگر چیزى را آب بکشد و یقین کند پاک شده و بعد شک کند که عین نجاست را از آن برطرف کرده یا نه، چنانچه هنگام آب کشیدن متوجه برطرف کردن عین نجاست بوده باشد، آن چیز پاک است.
«مسألۀ 172» زمینى که آب روى آن جارى نمى شود، اگر نجس شود با آب قلیل پاک نمى گردد، ولى زمینى که سطح آن از شن یا ریگ است - چون آبى که روى آن مى ریزند از آن جدا شده و در شن و ریگ فرو مى رود - با آب قلیل پاک مى شود، امّا زیر ریگها نجس مى ماند.
«مسألۀ 173» اگر زمین سنگ فرش و آجر فرش و زمین سختى که آب در آن فرو نمى رود نجس شود، در صورتى با آب قلیل پاک مى گردد که به قدرى آب روى آن بریزند که جارى شود، و چنانچه آبى که روى آن ریخته اند از سوراخى بیرون رود، همۀ زمین پاک مى شود، و اگر بیرون نرود، جایى که آبها جمع مى شوند نجس مى ماند و براى پاک شدن آنجا، باید گودالى بکنند که آب در آن جمع شود و بعداً آب را بیرون بیاورند و گودال را با خاک پاک پر کنند.
«مسألۀ 174» اگر ظاهر سنگ نمک و مانند آن نجس شود، با آب کمتر از کُر نیز
پاک مى شود.
«مسألۀ 175» اگر از شکر آب شدۀ نجس، قند یا نبات بسازند و در آب کُر یا جارى بگذارند، پاک نمى شود.