آیت الله سید عبدالکریم موسوی اردبیلی
مرجع تقلید شیعه
2 - ده روز اقامت
«مسألۀ 1368» مسافرى که قصد دارد ده روز پشت سر هم در محلّى بماند یا مى داند که بدون اختیار ده روز در محلّى مى ماند، باید در آن محل نماز را تمام بخواند.
«مسألۀ 1369» مسافرى که مى خواهد ده روز در محلّى بماند، لازم نیست قصد ماندن شب اوّل یا شب یازدهم را داشته باشد و همین که قصد کند از اذان صبحِ روز اوّل تا غروب روز دهم بماند، باید نماز را تمام بخواند و همچنین اگر مثلاً قصد او این باشد که از ظهر روز اوّل تا ظهر روز یازدهم بماند، باید نماز را تمام بخواند.
«مسألۀ 1370» مسافرى که مى خواهد ده روز در محلّى بماند، در صورتى باید نماز را تمام بخواند که بخواهد تمام ده روز را در یک جا بماند؛ پس اگر بخواهد مثلاً ده روز در نجف و کوفه یا در تهران و رى بماند، باید نماز را شکسته بخواند.
«مسألۀ 1371» در وحدت یا تعدّد محل، نظر عرف تعیین کننده است؛ پس اگر در یک شهر قصد ده روز کند، رفت و آمد او به محلّه هاى آن شهر مانعى ندارد، هر چند آن شهر بزرگ باشد، مگر آن که محلّه هاى آن شهر به گونه اى از یکدیگر دور و جدا باشند که چند محل حساب شوند و شخصى را که از یک محلّه به محلّۀ دیگر رفته، مسافر حساب کنند.
«مسألۀ 1372» اگر مسافرى که مى خواهد ده روز در محلّى بماند، از اوّل قصد داشته باشد که در بین ده روز به اطراف آن محل برود، چنانچه جایى که مى خواهد برود جزء اطراف محل اقامت یا از بستان ها و مزارع و باغات اطراف آن باشد به گونه اى که رفتن به آنجا منافى با صدق اقامت در بلد نباشد، باید در تمام ده روز نماز را تمام بخواند و اگر بخواهد تا کمتر از چهار فرسخ برود، چنانچه در نیّت او باشد که در بین ده روز فقط یک مرتبه برود و رفتن و برگشتن بیش از دو ساعت زمان نبرد، ضررى به قصد اقامت اونمى زند.
«مسألۀ 1373» مسافرى که تصمیم ندارد ده روز در جایى بماند، مثلاً قصد او این است که اگر رفیقش بیاید یا منزل خوبى پیدا کند ده روز بماند، باید نماز را شکسته بخواند.
«مسألۀ 1374» کسى که تصمیم دارد ده روز در محلّى بماند، اگر احتمال بدهد که براى ماندن او مانعى پیش آید، در صورتى که مردم به احتمال او اعتنایى نکنند، باید نماز را تمام بخواند.
«مسألۀ 1375» اگر مسافر بداند که مثلاً ده روز یا بیشتر به آخر ماه مانده و قصد کند که تا آخر ماه در جایى بماند، باید نماز را تمام بخواند؛ ولى اگر نداند تا آخر ماه چند روز
مانده و قصد کند که تا آخر ماه بماند، باید نماز را شکسته بخواند.
«مسألۀ 1376» اگر مسافر قصد کند ده روز در محلّى بماند، چنانچه پیش از خواندن یک نماز چهار رکعتى از ماندن منصرف شود یا مردّد شود که در آنجا بماند یا به جاى دیگرى برود، باید نماز را شکسته بخواند و اگر بعد از خواندن یک نماز چهار رکعتى از ماندن منصرف یا مردّد شود، تا وقتى در آنجاست باید نماز را تمام بخواند و روزه نیز بگیرد.
«مسألۀ 1377» مسافرى که قصد کرده ده روز در محلّى بماند، اگر روزه بگیرد و بعد از ظهر از ماندن در آنجا منصرف شود، چنانچه یک نماز چهار رکعتىِ اداء خوانده باشد، روزۀ او صحیح است و تا وقتى در آنجاست باید نمازهاى خود را تمام بخواند و اگر یک نماز چهار رکعتى نخوانده باشد نیز روزۀ آن روز او صحیح است، امّا نمازهاى خود را باید شکسته بخواند و روزهاى بعد نیز نمى تواند روزه بگیرد.
«مسألۀ 1378» اگر مسافرى که قصد کرده ده روز در محلّى بماند، از ماندن منصرف شود و شک کند پیش از آن که از قصد ماندن منصرف شود، یک نماز چهار رکعتى خوانده یا نه، باید نمازهاى خود را شکسته بخواند.
«مسألۀ 1379» اگر مسافر به نیّت این که نماز را شکسته بخواند، مشغول نماز شود و در بین نماز تصمیم بگیرد که ده روز یا بیشتر بماند، باید نماز را چهار رکعتى تمام نماید.
«مسألۀ 1380» اگر مسافرى که قصد کرده ده روز در جایى بماند، در بین نماز چهار رکعتى از قصد خود برگردد، چنانچه وارد رکوع رکعت سوم نشده باشد، باید نماز را دو رکعتى تمام نماید و بقیّۀ نمازهاى خود را شکسته بخواند و اگر وارد رکوع رکعت سوم شده باشد، نماز او باطل است و تا وقتى در آنجاست، باید نماز را شکسته بخواند.
«مسألۀ 1381» مسافرى که قصد کرده ده روز در محلّى بماند، اگر بیشتر از ده روز در آنجا بماند، تا وقتى مسافرت نکرده، باید نماز خود را تمام بخواند و لازم نیست پس از گذشتن ده روز اوّل، دوباره قصد ماندن ده روز کند.
«مسألۀ 1382» مسافرى که قصد کرده ده روز در محلّى بماند، باید روزۀ واجب را بگیرد و مى تواند روزۀ مستحبّى را نیز بجا آورد و امامت نماز جمعه را به عهده بگیرد و
نافلۀ ظهر و عصر و عشاء را نیز بخواند.
«مسألۀ 1383» مسافرى که قصد کرده ده روز در جایى بماند، اگر بعد از گذشتن ده روز یا خواندن یک نماز چهار رکعتى بخواهد به جایى که کمتر از چهار فرسخ است برود و سپس به محل اقامت خود برگردد، باید در رفت و برگشت نماز را تمام بخواند.
«مسألۀ 1384» مسافرى که قصد کرده ده روز در جایى بماند، اگر بعد از گذشتن ده روز یا خواندن یک نماز چهار رکعتى بخواهد به جاى دیگرى که کمتر از هشت فرسخ فاصله دارد برود و ده روز در آنجا بماند، باید در مسیر رفتن و در جایى که قصد ماندن ده روز کرده نمازهاى خود را تمام بخواند؛ ولى اگر جایى که مى خواهد برود هشت فرسخ یا بیشتر فاصله داشته باشد، باید هنگام رفتن نمازهاى خود را شکسته بخواند و چنانچه در آنجا قصد ماندن ده روز کرده، نماز خود را در آن محل تمام بخواند.
«مسألۀ 1385» مسافرى که قصد کرده ده روز در محلّى بماند، اگر بعد از گذشتن ده روز یا خواندن یک نماز چهار رکعتى بخواهد به جایى که کمتر از چهار فرسخ فاصله دارد برود، چنانچه مردّد باشد که به محل اوّل خود برگردد یا نه یا به کلّى از برگشتن به آنجا غافل باشد یا بخواهد برگردد ولى مردّد باشد که ده روز در آنجا بماند یا نه یا آن که از ده روز ماندن و مسافرت از آنجا غافل باشد، باید از وقتى که مى رود تا هنگامى که برمى گردد و بعد از برگشتن، نمازهاى خود را تمام بخواند.
«مسألۀ 1386» اگر به گمان این که رفقاى او مى خواهند ده روز در محلّى بمانند، قصد کند که ده روز در آنجا بماند و بعد از خواندن یک نماز چهار رکعتى بفهمد که آنها قصد نکرده اند، اگرچه خود نیز از ماندن منصرف شود، تا مدّتى که در آنجاست باید نماز را تمام بخواند.