آیت الله سید عبدالکریم موسوی اردبیلی
مرجع تقلید شیعه
شرایط استفاده از مورد اجاره
«مسألۀ 2433» استفاده اى که از مورد اجاره مى برند چهار شرط دارد:
اوّل: آن که حلال باشد؛ بنابر این اجاره دادن مغازه براى شراب فروشى یا نگهدارى شراب و کرایه دادن حیوان براى حمل و نقل شراب باطل است.
دوم: پول دادن براى آن استفاده، در نظر مردم بیهوده نباشد.
سوم: اگر چیزى را که اجاره مى دهند چند نوع استفاده داشته باشد، استفاده اى را که مستأجر باید از آن ببرد معیّن نمایند؛ مثلاً اگر حیوانى را که سوارى مى دهد و بار مى برد اجاره دهند، باید در هنگام اجاره معیّن کنند که سوارى یا باربرى آن یا همۀ استفاده هاى آن، مال مستأجر است.
چهارم: مدّت استفاده را معیّن نمایند به نحوى که ابتدا و انتهاى آن معلوم باشد و در اجارۀ اشخاص، اگر مدّت معلوم نباشد ولى عمل را معیّن کنند، مثلاً با خیّاط قرار بگذارند که لباس معیّنى را به نحو مخصوصى بدوزد، کافى است.
«مسألۀ 2434» اگر ابتداى مدّت اجاره را معیّن نکنند، ابتداى آن از وقت عقد اجاره است.
«مسألۀ 2435» اگر خانه اى را مثلاً یک ساله اجاره دهند و ابتداى آن را یک ماه بعد از خواندن صیغه قرار دهند، اجاره صحیح است، اگرچه هنگامى که صیغه مى خوانند خانه در اجارۀ دیگرى باشد.
«مسألۀ 2436» اگر مدّت اجاره را معلوم نکند و بگوید: «هر وقت در خانه نشستى اجارۀ آن ماهى ده هزار تومان است»، اجاره صحیح نیست.
«مسألۀ 2437» اگر به مستأجر بگوید: «خانه را یک ماهه به ده هزار تومان به تو اجاره دادم و بقیّه نیز به همان قیمت»، اجاره در ماه اوّل صحیح است؛ ولى اگر بگوید:
«هر ماهى ده هزار تومان» و اوّل و آخر آن را معیّن نکند، حتّى براى ماه اوّل هم باطل است، مگر این که طبق عرف و قرائن، شروع و پایان آن مشخص باشد.
«مسألۀ 2438» اتاقى که مسافران و زوّار در آن منزل مى کنند و معلوم نیست چه مدّت در آن مى مانند، ظاهراً حکم اجاره را ندارد، بلکه استفاده از آن جایز است، بنابر این اگر قرار بگذارند که مثلاً شبى هزار تومان بدهند و صاحب اتاق هم راضى شود، استفاده از آن اتاق اشکال ندارد و صاحب اتاق هر وقت بخواهد مى تواند آنان را بیرون کند.