آیت الله سید عبدالکریم موسوی اردبیلی
مرجع تقلید شیعه
جنابت
اشاره
«مسألۀ 401» با دو چیز انسان جُنُب مى شود:
اوّل: جماع، دوم: بیرون آمدن منى، در خواب باشد یا بیدارى، کم باشد یا زیاد، با
شهوت باشد یا بدون شهوت، با اختیار باشد یا بدون اختیار.
«مسألۀ 402» اگر رطوبتى از انسان خارج شود و نداند منى است یا ادرار یا غیر آنها، چنانچه با شهوت و جستن بیرون آمده باشد و پس از خروج آن، بدن سست شود، حکم منى را دارد، هرچند بعید نیست در مرد سالم احساس شهوت و خروج با جستن و در مرد مریض احساس شهوت با احتمال هر چند ضعیفِ خروج با جستن، کافى باشد که حکم منى بر آن رطوبت جارى شود و در غیر این صورت، حکم منى را ندارد؛ ولى چنانچه از زن رطوبتى با شهوت خارج شود و بعد از بیرون آمدن آن، بدن او سست شود، بنابر احتیاط واجب باید هم غسل کند و هم وضو بگیرد.
«مسألۀ 403» اگر از انسان رطوبتى خارج شود و نداند که منى است یا بول یا غیر آن دو، چنانچه پیش از بیرون آمدن آن وضو نداشته، باید براى نماز وضو بگیرد و اگر وضو داشته، چیزى بر او نیست.
«مسألۀ 404» اگر از انسان رطوبتى خارج شود و نداند که منى است یا بول و احتمال دیگرى در آن رطوبت ندهد، چنانچه قبل از خروج آن وضو داشته، باید هم وضو بگیرد و هم غسل کند و اگر وضو نداشته، تنها وضو کافى است.
«مسألۀ 405» مستحب است مرد بعد از بیرون آمدن منى ادرار کند و اگر ادرار نکند و بعد از غسل رطوبتى از او بیرون آید که نداند منى است یا رطوبت دیگر، حکم منى را دارد و اگر ادرار کرده باشد، ولى بعد از آن استبراء نکرده باشد، آن رطوبت حکم ادرار را دارد و باید وضو بگیرد.
«مسألۀ 406» خروج منى مرد از زن موجب غسل نمى شود و اگر قبل از غسل یا بعد از آن رطوبتى از او خارج شود، در صورتى که بداند منى مرد است نجس است و اگر مشکوک باشد، محکوم به طهارت است.
«مسألۀ 407» اگر انسان در قُبُل (جلو) زن جماع کند و به اندازۀ ختنه گاه یا بیشتر داخل شود، بالغ باشند یا نابالغ، اگرچه منى نیز بیرون نیاید، هر دو جنب مى شوند.
«مسألۀ 408» اگر در دُبُر (عقب) زن یا - نعوذ باللّه - مرد جماع کند و به اندازه ختنه گاه
یا بیشتر داخل شود و منى خارج نشود، هر کدام از آنها که پیش از جماع وضو داشته، تنها باید غسل نماید و اگر وضو نداشته، احتیاط واجب آن است که علاوه بر غسل وضو نیز بگیرد و اگر از هر کدام آنها منى خارج شود، تنها غسل براى او کفایت مى کند.
«مسألۀ 409» اگر شک کند که به مقدار ختنه گاه داخل شده یا نه، غسل بر او واجب نیست.
«مسألۀ 410» اگر - نَعُوذُ بِاللّه - حیوانى را وطى کند (یعنى با او نزدیکى نماید) و منى از او بیرون آید، تنها غسل کافى است و اگر منى بیرون نیاید، چنانچه پیش از وطى وضو داشته، باز هم تنها غسل کافى است و اگر وضو نداشته، احتیاط واجب آن است که غسل کند و وضو نیز بگیرد.
«مسألۀ 411» اگر منى از جاى خود حرکت کند و بیرون نیاید یا انسان شک کند که منى از او بیرون آمده یا نه، غسل بر او واجب نیست.
«مسألۀ 412» کسى که نمى تواند غسل کند ولى تیمّم برایش ممکن است، اگر بعد از داخل شدن وقت نماز بدون جهت با همسر خود نزدیکى کند، اشکال دارد، ولى اگر براى لذت بردن یا ترس از براى خودش باشد، اشکال ندارد.
«مسألۀ 413» اگر در لباس خود منى ببیند و بداند که از خود او است و براى آن غسل نکرده، باید غسل کند و نمازهایى را که یقین دارد بعد از بیرون آمدن منى خوانده قضا کند، ولى نمازهایى را که احتمال مى دهد بعد از بیرون آمدن آن منى خوانده است، لازم نیست قضا نماید.
«مسألۀ 414» اگر در حین انجام غسل جنابت از او منى خارج شود و یا جماع نماید، باید غسل را از سر بگیرد.
چیزهایى که بر جُنب حرام است
«مسألۀ 415» پنج چیز بر جنب حرام است:
اوّل: رساندن جایى از بدن به خط قرآن یا به اسم خدا و نیز بنابر احتیاط واجب، به
اسامى مبارکۀ پیامبران و امامان علیهم السلام و حضرت زهرا علیها السلام. دوم: رفتن در مسجدالحرام و مسجدالنبى صلى الله علیه و آله و سلم، اگرچه از یک در داخل و بدون توقف از در دیگر خارج شود.
سوم: توقف در مساجد دیگر، ولى اگر از یک در داخل و از در دیگر بدون توقف خارج شود، مانعى ندارد و احتیاط واجب آن است که در حرم امامان علیهم السلام نیز توقف نکند.
چهارم: ورود به مسجد به قصد گذاشتن چیزى در آن و احتیاط واجب آن است که از گذاشتن چیزى در مسجد بدون وارد شدن به آن نیز اجتناب کند. پنجم: خواندن بعض یا تمام سوره اى که سجدۀ واجب دارد و آنها چهار سوره اند: 1 - سوره «سجده» یعنى سوره سى و دوم قرآن (الم تنزیل)، 2 - سوره «فصّلت» یعنى سوره چهل و یکم قرآن (حم سجده)، 3 - سوره «نجم» یعنى سوره پنجاه و سوم قرآن (و النجم)، 4 - سوره «علق» یعنى سوره نود و ششم قرآن (اقرء) و خواندن یک حرف از این چهار سوره نیز حرام است.
«مسألۀ 416» اگر بر بدن کسى که جنب است آیۀ قرآن یا اسم خداوند متعال نوشته شده باشد، حرام است دست به آن نوشته بگذارد و اگر بخواهد غسل کند، باید آب را به گونه اى به بدن برساند که دست او به نوشته نرسد و اسامى مبارک پیامبران و امامان و حضرت زهرا علیهم السلام به احتیاط واجب حکم اسم خدا را دارند.
«مسألۀ 417» جنب وقتى که دعاى کمیل مى خواند، نباید آیۀ «أَ فَمَنْ کانَ مُؤْمِناً کَمَنْ کانَ فاسِقاً لا یَسْتَوُونَ» را که آیۀ هجدهم سوره سجده مى باشد، بخواند؛ ولى اگر آن را به قصد قرآن نخواند، اشکال ندارد، اگرچه نخواندن آن بهتر است.
«مسألۀ 418» بنابر احتیاط واجب باید از داخل کردن جُنب در مسجد خوددارى نمود، اگرچه بچه یا دیوانه باشد و یا خود نداند که جُنب است.
«مسألۀ 419» در حرمت داخل شدن جُنب به مسجد، فرقى نمى کند که مسجد آباد باشد و یا خراب، اگرچه هیچ کس در آن نماز نخواند و یا آثار مسجد باقى نمانده باشد و حتى اگر از عنوان مسجد نیز خارج شده باشد، بنابر احتیاط واجب جُنب نباید به آن داخل شود.
چیزهایى که بر جُنب مکروه است
«مسألۀ 420» نُه چیز بر جنب مکروه است:
اوّل و دوم: خوردن و آشامیدن، ولى اگر وضو بگیرد یا دستهایش را بشوید، مکروه نیست. سوم: خواندن بیشتر از هفت آیه از سوره هایى که سجده واجب ندارند. چهارم: رساندن جایى از بدن به جلد و حاشیه و بین خطهاى قرآن.
پنجم: همراه داشتن قرآن. ششم: خوابیدن، ولى اگر وضو بگیرد یا به واسطۀ نداشتن آب، به جاى غسل تیمّم کند، مکروه نیست. هفتم: خضاب کردن به حنا و مانند آن.
هشتم: مالیدن روغن به بدن. نهم: جماع کردن بعد از آن که محتلم شده، یعنى در خواب منى از او بیرون آمده است.
غسل جنابت
«مسألۀ 421» غسل جنابت به خودى خود مستحب است، امّا براى خواندن نماز و مانند آن باید غسل نماید، ولى براى نماز میّت و سجدۀ شکر و سجده هاى واجب قرآن، غسل جنابت لازم نیست.
«مسألۀ 422» لازم نیست در وقت غسل نیّت کند که غسل واجب یا مستحب مى کند و اگر فقط به قصد قربت، یعنى براى انجام فرمان خداوند غسل کند، کافى است.
«مسألۀ 423» اگر یقین کند وقت نماز شده و نیّت غسل واجب کند امّا بعد معلوم شود که پیش از وقت، غسل کرده، غسل او صحیح است.
«مسألۀ 424» عرق جنب از حرام نجس نیست و کسى که از حرام جنب شده اگر با آب گرم هم غسل کند، صحیح است.
«مسألۀ 425» غسل جنابت کفایت از وضو مى کند؛ بنابر این کسى که غسل جنابت کرده، اگر کارى که موجب بطلان وضو است از او سر نزده باشد، نباید براى نماز وضو بگیرد، ولى با غسل هاى دیگر نمى توان نماز خواند بلکه بنابر احتیاط باید وضو نیز گرفت.