آیت الله سید عبدالکریم موسوی اردبیلی
مرجع تقلید شیعه
4 - اسْتِحاله
«مسألۀ 189» اگر جنس چیزى به گونه اى تغییر کند که تبدیل به جنس دیگرى گردد، مى گویند «استحاله» شده است و اگر جنس چیز نجس یا متنجسى به گونه اى تغییر کند که به صورت چیز پاکى در آید، به سبب استحاله پاک مى شود؛ مثل آن که سگ در نمکزار فرو رود و تبدیل به نمک شود یا چوب نجسى بسوزد و خاکستر گردد؛ ولى اگر جنس آن عوض نشود - مثل آن که گندم نجس را آرد کنند یا با آرد نجس نان بپزند - پاک نمى شود.
«مسألۀ 190» کوزه گِلى و مانند آن که از گِل نجس ساخته شده، نجس است و باید از ذغالى که از چوب نجس درست شده اجتناب نمایند.
«مسألۀ 191» چیز نجسى که معلوم نیست استحاله شده یا نه، نجس است.
«مسألۀ 192» اگر شراب بخودى خود یا به واسطۀ آن که چیزى مثل سرکه و نمک در آن ریخته اند سرکه شود، پاک مى گردد.
«مسألۀ 193» شرابى که از انگور نجس درست مى کنند، بنابر احتیاط با سرکه شدن پاک نمى شود، بلکه اگر نجاستى نیز از خارج به شراب برسد، احتیاط واجب آن است که بعد از سرکه شدن نیز از آن اجتناب نمایند.
«مسألۀ 194» سرکه اى که از انگور و کشمش و خرماى نجس درست مى کنند، نجس است و اگر پیش از تبدیل شدن به سرکه، به شراب تبدیل شوند نیز بنابر احتیاط با سرکه شدن پاک نمى شوند.
«مسألۀ 195» اگر پوشال ریز انگور یا خرما داخل آنها باشد و از آنها سرکه بریزند، اشکالى ندارد؛ ولى احتیاط آن است که پیش از آن که خرما و کشمش و انگور سرکه شوند، خیار و بادنجان و مانند آن را در آنها نریزند.