آیت الله سید عبدالکریم موسوی اردبیلی
مرجع تقلید شیعه
احکام غسل
«مسألۀ 384» براى انجام غسل ارتماسى باید تمام بدن پاک باشد، ولى در صورتى که غسل ارتماسى را در آب جارى یا کُر انجام دهد و تطهیر موضع با یک بار شستن حاصل شود، یک مرتبه شستن براى تطهیر بدن و غسل کافى است، اما در غسل ترتیبى پاک بودن تمام بدن لازم نیست و اگر تمام بدن نجس باشد و هر قسمتى را پیش از غسل دادن آن قسمت آب بکشد، کافى است.
«مسألۀ 385» اگر در غسل اندکى از بدن نَشُسته باقى بماند، غسل صحیح نیست ولى شستن جاهایى از بدن، مانند داخل گوش و بینى که دیده نمى شوند یا دیده مى شوند ولى جزء باطن محسوب مى شوند، واجب نیست.
«مسألۀ 386» بنابر احتیاط واجب باید جایى از بدن را که شک دارد از ظاهر بدن است یا از باطن آن، بشوید.
«مسألۀ 387» اگر سوراخ جاى گوشواره و مانند آن به قدرى گشاد باشد که داخل آن دیده شود، باید آن را شست و اگر دیده نشود و از ظاهر حساب نشود، شستن داخل آن لازم نیست.
«مسألۀ 388» چیزى را که مانع از رسیدن آب به بدن است، باید برطرف کند و اگر پیش از آن که اطمینان حاصل کند که مانع برطرف شده غسل نماید، غسل او صحیح نیست.
«مسألۀ 389» اگر هنگام غسل شک کند چیزى که مانع از رسیدن آب است در بدن او هست یا نه، چنانچه شک او منشأ عقلایى داشته باشد، باید بررسى کند تا مطمئن شود که مانعى نیست.
«مسألۀ 390» در غسل باید موهاى کوتاهى را که جزء بدن حساب مى شوند، بشوید و بنابر احتیاط شستن موهاى بلند نیز لازم مى باشد.
«مسألۀ 391» تمام شرطهایى که براى صحیح بودن وضو گفته شد (مثل پاک بودن آب و غصبى نبودن آن) در صحیح بودن غسل نیز شرط مى باشند، ولى در غسل لازم
نیست بدن را از بالا به پایین بشوید و نیز در غسلِ ترتیبى، لازم نیست بعد از شستن هر قسمت فوراً قسمت دیگر را بشوید، بلکه اگر بعد از شستن سر و گردن مقدارى صبر کند و بعد طرف راست را بشوید و بعد از مدتى طرف چپ را بشوید اشکال ندارد، ولى کسى که نمى تواند از بیرون آمدن ادرار و مدفوع و باد خوددارى کند، اگر به اندازه اى که غسل کند و نماز بخواند، ادرار و مدفوع و باد از او بیرون نیاید، چنانچه وقت تنگ باشد، باید هر قسمت را فوراً بعد از قسمت دیگر غسل دهد و بعد از غسل نیز فوراً نماز بخواند؛ حکم زن مستحاضه نیز که بعداً گفته مى شود به همین ترتیب است.
«مسألۀ 392» کسى که قصد دارد پول حمامى را ندهد، اگر رضایت حمامى محرز باشد و یا این که بداند مى تواند بعداً رضایت او را به دست آورد و حمامى نیز بعداً راضى شود، غسل او صحیح است و تفاوت نمى کند که قصد او این باشد که اصلاً پول را ندهد یا با تأخیر بدهد؛ و اگر بداند حمامى راضى نیست یا در رضایت او شک داشته باشد، غسل او باطل است، گرچه بعداً نیز او را راضى کند.
«مسألۀ 393» اگر حمامى راضى باشد که پول حمام نسیه بماند، ولى کسى که غسل مى کند قصد داشته باشد که طلب او را ندهد یا از مال حرام بدهد، در صحت غسل او اشکال وجود دارد.
«مسألۀ 394» اگر پول حرام به حمامى بدهد، غسل او صحیح است ولى اگر به حمامى بگوید که در مقابل عین این پول (که حرام است) غسل مى کنم، غسل او باطل است و اگر بخواهد پولى که خمس آن را نداده به او بدهد، غسل صحیح است و فقط ذمّه دهنده مشغول به مستحقین خمس است؛ اما چنانچه اصلاً قصد پرداخت خمس را نداشته باشد، در صورتى که به حمامى بگوید در مقابل این پول غسل مى کنم، غسلش اشکال دارد.
«مسألۀ 395» اگر شک کند که غسل کرده یا نه، باید غسل کند، ولى اگر بعد از غسل شک کند که غسل او صحیح بوده یا نه، لازم نیست دوباره غسل نماید.
«مسألۀ 396» اگر در بین غسل، حدث اصغر (یعنى کارى که وضو را باطل مى کند) از
او سر زند، غسل او صحیح است، ولى پس از آن باید براى نماز وضو نیز بگیرد.
«مسألۀ 397» اگر به گمان این که به اندازۀ غسل و نماز وقت دارد براى نماز غسل کند و بعد از غسل بفهمد که به اندازۀ غسل وقت نداشته، غسل او باطل است.
«مسألۀ 398» کسى که باید براى انجام نماز غسل کند - مانند جنب - اگر بعد از خواندن نماز شک کند غسل کرده یا نه، چنانچه بعد از نماز کارى که وضو را باطل مى کند از او سر نزده باشد، نمازهایى که خوانده صحیح است، ولى براى نمازهاى بعدى باید غسل کند و اگر بعد از نماز کارى که وضو را باطل مى کند از او سر زده باشد، باید بعد از غسل وضو نیز بگیرد و نمازهایى را که خوانده ولى وقت آنها هنوز باقى است، اعاده کند.
«مسألۀ 399» کسى که چند غسل بر او واجب است یا مى خواهد هم غسل واجب و هم غسل مستحب بجا آورد، مى تواند به نیّت همۀ آنها یک غسل بجا آورد یا آنها را جداگانه انجام دهد.
«مسألۀ 400» اگر غسل مسّ میّت یا غسل دیگرى بر کسى واجب بوده و انجام نداده باشد، در صورتى که پس از آن جنب شده و غسل جنابت کرده باشد، غسل جنابت او کفایت از سایر غسل ها مى کند، هر چند به آنها توجه نداشته باشد.