آیت الله سید عبدالکریم موسوی اردبیلی
مرجع تقلید شیعه
احکام زکات شتر، گاو و گوسفند
«مسألۀ 2034» زکات شتر، گاو و گوسفندهایى که به مقدار نصاب برسند واجب است، چه همۀ آنها نر باشند یا ماده، یا بعضى نر باشند و بعضى ماده.
«مسألۀ 2035» در زکات، گاو و گاومیش یک جنس حساب مى شوند و شتر عربى و غیر عربى یک جنس است و همچنین بز و میش و شیشک در زکات با هم فرق ندارند.
«مسألۀ 2036» اگر گوسفند را براى زکات بدهد، احتیاط آن است که حدّاقل داخل سال دوم شده باشد و اگر بز بدهد، احتیاط آن است که داخل سال سوم شده باشد، هرچند اگر گوسفند هفت ماه و بز یک سالش تمام شده باشد، کافى است.
«مسألۀ 2037» هرگاه تمام نصاب از جنس نر باشد، زکات آن را مى تواند از جنس ماده بدهد و بر عکس؛ همچنین اگر تمام آن گوسفند باشد، مى تواند بز را به عنوان زکات آن بدهد و بر عکس؛ ولى احتیاط واجب آن است که اگر مثلاً گوسفندان خوبى دارد که باید زکات آنها را بدهد و مى خواهد زکات آنهارا از جنس بز بپردازد، بزى که به عنوان زکات مى دهد، بز خوبى باشد و بز کمتر از آن را ندهد. این مسأله در اصناف مختلف شتر و گاو نیز جارى است.
«مسألۀ 2038» اگر چند نفر با هم شریک باشند، هر کدام که سهمش به حدّ نصاب برسد، باید زکات بدهد و بر کسى که سهم او کمتر از نصاب اوّل است زکات واجب نیست.
«مسألۀ 2039» اگر یک نفر در چند جا گاو یا شتر یا گوسفند داشته باشد و روى هم به اندازۀ نصاب باشند، باید زکات آنها را بدهد.
«مسألۀ 2040» اگر گاو و گوسفند و شترى که دارد بیمار ومعیوب هم باشند، باید زکات آنها را بدهد.
«مسألۀ 2041» اگر گاو و گوسفند و شترى که دارد همه مریض یا معیوب یا پیر باشند، مى تواند زکات را از خود آنها بدهد، ولى اگر همه سالم و بى عیب و جوان باشند، نمى تواند زکات آنها را از بیمار یا معیوب یا پیر بدهد، بلکه اگر بعضى از آنها بیمار و برخى سالم و دسته اى معیوب و دستۀ دیگر بى عیب و مقدارى پیر و مقدارى جوان باشند، احتیاط واجب آن است که براى زکات آنها سالم و بى عیب و جوان را بدهد.
«مسألۀ 2042» اگر پیش از تمام شدن ماه یازدهم، گاو و گوسفند و شترى را که دارد با چیز دیگرى عوض کند یا نصابى را که دارد با مقدار نصاب از همان جنس عوض نماید، مثلاً چهل گوسفند بدهد و چهل گوسفند دیگر بگیرد، زکات بر او واجب
نیست.
«مسألۀ 2043» کسى که باید زکات گاو و گوسفند و شتر را بدهد، اگر زکات آنها را از مال دیگرش بدهد، تا وقتى شمارۀ آنها از نصاب کم نشده، همه ساله باید زکات را بدهد و اگر از خود آنها بدهد و از نصاب اوّل کمتر شوند، زکات بر او واجب نیست؛ مثلاً کسى که چهل گوسفند دارد، اگر از مال دیگرش زکات آنها را بدهد، تا وقتى که گوسفندهاى او از چهل کم نشده، همه ساله باید یک گوسفند بدهد و اگر از خود آنها بدهد، تا وقتى دوباره به چهل نرسیده، زکات بر او واجب نیست.