آیت الله سید عبدالکریم موسوی اردبیلی
مرجع تقلید شیعه
اشاره
زکات از واجبات بزرگ الهى است که در قرآن و روایات در کنار نماز و اعتقاد به آخرت قرار گرفته است و هدف از آن تأمین اجتماعى، تعدیل ثروت، تأمین زندگى فقرا، ایجاد تسهیلات و منافع عمومى و دینى و جذب غیر مسلمانان به اسلام است و یقیناً اگر ثروتمندان زکات اموال خویش را بپردازند، فقر از جامعه اسلامى رخت برمى بندد. امام صادق علیه السلام مى فرماید: «همانا خداوند عزّوجلّ در اموال ثروتمندان براى فقرا به اندازۀ کفایت آنان واجب فرموده است و اگر مى دانست آن مقدار کفایت نمى کند، هر آینه بر آن مى افزود. آنچه بر سر فقرا آمده است به سبب کاستى الهى نیست، بلکه به علّت منع حقوق آنان از سوى کسانى است که حقوق فقرا را ادا نمى کنند و به درستى اگر مردم حقوق مستمندان را ادا مى کردند، آنان در رفاه زندگى مى کردند.» با برچیده شدن فقر از جامعه، امنیت اجتماعى نیز حاکم مى گردد؛ على علیه السلام مى فرماید: «اموال خویش را با زکات پاسدارى کنید.» پرداختن زکات موجب رهایى از عذاب الهى و حافظ جان و مال است و خداوند عزّوجلّ مى فرماید: «هر آنچه را در راه خداوند انفاق مى کنید خداوند به شما باز مى گرداند و او بهترین روزى دهندگان است.» نماز با پرداختن زکات است که به ثمر مى نشیند چنانکه در روایت آمده است: «آن کسى که نماز به پاى دارد و زکات نپردازد گویا نماز نخوانده است.»
«مسألۀ 1972» زکات در نُه چیز واجب است:
اوّل: گندم، دوم: جو، سوم: خرما، چهارم: کشمش، پنجم: طلا، ششم: نقره، هفتم: شتر، هشتم: گاو، نهم: گوسفند و اگر کسى مالک یکى از این نُه چیز باشد، با شرایطى که بعد گفته مى شود، باید مقدارى را که معیّن شده به یکى از مصرف هایى که دستور داده اند برساند.