آیت الله سید عبدالکریم موسوی اردبیلی
مرجع تقلید شیعه
شرایط معاملۀ سَلَف
«مسألۀ 2310» معاملۀ سلف شش شرط دارد:
اوّل: خصوصیّاتى را که قیمت جنس به واسطه آنها فرق مى کند معیّن نمایند، ولى دقّت زیاد هم لازم نیست، بلکه همین اندازه که مردم بگویند خصوصیّات آن معلوم شده کافى است؛ پس معاملۀ سلف در چیزهایى که نمى شود خصوصیّات آنها را به گونه اى معیّن کرد که براى مشترى مجهول نبوده و معامله غررى نباشد، باطل است.
دوم: پیش از آن که خریدار و فروشنده از هم جدا شوند، خریدار تمام قیمت را به فروشنده بدهد یا به مقدار پول آن، از فروشنده طلبکار باشد و چنانچه مقدارى از قیمت آن را بدهد، اگرچه معامله به آن مقدار صحیح است، ولى فروشنده مى تواند معامله همان مقدار را به هم بزند.
سوم: مدّت را کاملاً معیّن کنند؛ بنابر این اگر مثلاً بگوید: «در فصل بهار کالا را تحویل مى دهم»، چون مدّت کاملاً معیّن نشده، معامله باطل است.
چهارم: وقتى را براى تحویل کالا معیّن کنند که در آن وقت، به قدرى از آن کالا وجود داشته باشد که اطمینان داشته باشند، کالا نایاب نخواهد بود.
پنجم: محلّ تحویل کالا را معیّن نمایند، ولى اگر از سخنان آنان محلّ آن معلوم شود، لازم نیست اسم آنجا را ببرند.
ششم: وزن یا پیمانۀ آن را معیّن کنند و جنسى را هم که معمولاً با دیدن معامله مى کنند، اگر سلف بفروشند اشکال ندارد، ولى باید مثل بعضى از اقسام گردو و تخم مرغ، تفاوت افراد آن به قدرى کم باشد که مردم به آن اهمیّت ندهند.