آیت الله سید عبدالکریم موسوی اردبیلی
مرجع تقلید شیعه
احکام غسل میّت
«مسألۀ 588» پس از پاک کردن میت از نجاست ظاهرى، واجب است میّت را سه غسل بدهند؛ بار اوّل با آبى که با سِدر مخلوط باشد، بار دوم با آبى که با کافور مخلوط باشد و بار سوم با آب خالص.
«مسألۀ 589» سِدر و کافور نباید به اندازه اى زیاد باشند که آب را مضاف کنند و همچنین نباید به اندازه اى کم باشند که نگویند سدر و کافور با آب مخلوط شده است.
«مسألۀ 590» اگر سِدر و کافور به اندازه اى که لازم است پیدا نشود، بنابر احتیاط واجب باید مقدارى را که به آن دسترسى دارند در آب بریزند و او را با آن غسل دهند و بدل از آن او را تیمّم نیز بدهند.
«مسألۀ 591» اگر سدر و کافور یا یکى از آنها پیدا نشود یا استعمال آن جایز نباشد - مثل آن که غصبى باشد - بنا بر احتیاط واجب باید به جاى هر کدام که موجود نیست، میّت را با آب خالص غسل داده و بدل از آن او را تیمم نیز بدهند.
«مسألۀ 592» اگر کسى که براى حجّ احرام بسته است پیش از تمام کردن سعىِ بین صفا و مَروه، بمیرد و همچنین اگر در احرام عمره پیش از کوتاه کردن مو یا ناخن فوت کند، نباید او را با آب کافور غسل دهند، بلکه به جاى آن باید با آب خالص او را غسل بدهند.
«مسألۀ 593» کسى که میّت را غسل مى دهد، باید مسلمان، عاقل و بالغ باشد، اگرچه غسل دادن توسط کودک ممیز نیز کفایت مى کند و باید مسائل غسل را نیز بداند یا دیگرى در حین غسل به او آموزش بدهد و بنابر احتیاط واجب، باید دوازده امامى نیز باشد.
«مسألۀ 594» کسى که میّت را غسل مى دهد، باید قصد قربت داشته باشد، یعنى غسل را براى انجام فرمان خداوند بجا آورد و اگر به همین نیّت تا آخر غسلِ سوم باقى باشد، کافى است و تجدید نیّت لازم نیست.
«مسألۀ 595» غسل بچّه مسلمان، اگرچه از زنا باشد، واجب است و غسل، کفن و دفن کافر و اولاد او جایز نیست و کسى که از کودکى دیوانه بوده و به حال دیوانگى بالغ شده، چنانچه پدر و مادر او یا یکى از آنان مسلمان باشند، باید او را غسل داد و اگر هیچ کدام از آنان مسلمان نباشند، غسل دادن او جایز نیست.
«مسألۀ 596» اگر بچۀ سقط شده چهار ماه یا بیشتر داشته باشد، باید او را غسل
بدهند و اگر چهار ماه نداشته باشد و خلقت او نیز کامل نباشد، باید او را در پارچه اى بپیچند و بدون غسل دفن کنند.
«مسألۀ 597» اگر مرد، زن را و زن، مرد را غسل بدهد، غسل باطل است، ولى زن مى تواند شوهر خود را غسل دهد و شوهر نیز مى تواند زن خود را غسل دهد، اگرچه احتیاط مستحب آن است که زن، شوهر خود و شوهر، زن خود را غسل ندهد.
«مسألۀ 598» مرد مى تواند دختر بچّه اى را که سن او از سه سال بیشتر نیست غسل دهد و زن نیز مى تواند پسر بچّه اى را که سه سال بیشتر ندارد، غسل دهد.
«مسألۀ 599» مردانى که با میت زن نسبت دارند و با او محرمند و یا به واسطه شیر خوردن با او محرم شده اند، بنابر احتیاط نمى توانند او را غسل دهند، مگر این که زنى براى غسل دادن او یافت نشود؛ همچنین زنانى که با میت مرد نسبت دارند و با او محرمند و یا به واسطه شیر خوردن با او محرم شده اند، بنابر احتیاط نمى توانند او را غسل دهند، مگر این که مردى براى غسل دادن او یافت نشود و در هر دو صورت بنا بر احتیاط واجب، غسل باید از روى لباس صورت گیرد و اگر براى غسل دادن میت، نه همچنس او یافت شود و نه محرم او، احتیاطاً باید او را بدون غسل و با لباس خودش دفن کنند.
«مسألۀ 600» اگر میّت و کسى که او را غسل مى دهد هر دو مرد یا هر دو زن باشند، جایز است که غیر از عورت، جاهاى دیگر میّت برهنه باشد.
«مسألۀ 601» نگاه کردن به عورت میّت حرام است و کسى که او را غسل مى دهد، اگر نگاه کند معصیت کرده، ولى غسل باطل نمى شود.
«مسألۀ 602» اگر جایى از بدن میّت نجس باشد، باید آن جا را پیش از آن که غسل بدهند آب بکشند و احتیاط مستحب آن است که تمام بدن میّت پیش از شروع به غسل پاک باشد.
«مسألۀ 603» احتیاط واجب آن است که تا غسل ترتیبى ممکن است، میّت را غسل ارتماسى ندهند؛ ولى جایز است که در غسل ترتیبى هر یک از سه قسمت بدن را با مراعات ترتیب در آب فرو برند.
«مسألۀ 604» لازم نیست کسى را که در حال حیض یا در حال جنابت مرده، غسل حیض یا غسل جنابت بدهند، بلکه همان غسل میّت براى او کافى است.
«مسألۀ 605» بنا بر احتیاط جایز نیست که براى غسل دادن میّت مزد بگیرند، ولى مزد گرفتن براى کارهاى مقدماتى غسل (مثل شستشو و تطهیر) حرام نیست.
«مسألۀ 606» اگر آب پیدا نشود یا استعمال آن مانعى داشته باشد، باید به عوض هر غسل، یک بار میّت را تیمّم دهند.
«مسألۀ 607» کسى که میّت را تیمّم مى دهد، باید با دستان خود او را تیمم دهد و احتیاط واجب آن است که در صورت امکان دست میت را نیز بر زمین بزند و به صورت و پشت دستهاى او بکشد.
«مسألۀ 608» شهیدى که در میدان جنگ و در معرکه، پیش از آن که به سراغ او بیایند به شهادت رسیده و جان داده است، غسل و کفن ندارد و باید او را با لباسهاى خود بدون غسل دفن کنند، چه جنگ در زمان امام علیه السلام و به اذن و اجازۀ امام علیه السلام باشد و چه براى دفاع از اسلام و کشور اسلامى به شهادت رسیده باشد.