آیت الله سید عبدالکریم موسوی اردبیلی
مرجع تقلید شیعه
نیابت در حج
«مسألۀ 2179» کسى که حجّ بر او واجب شده، چنانچه آثار مرگ در او ظاهر شود، باید وصیّت کند که به جاى او حجّ بجا آورند و اگر از دنیا برود، مخارج حجّ به مقدار حجِ ّ از میقات، از اصل مال او برداشته مى شود و اگر نایب گرفتن از میقات ممکن نباشد، همۀ مخارج از اصل مال او برداشته مى شود؛ ولى اگر وصیّت کرده باشد که از یک سوم دارایى او بردارند، از یک سوم آن برداشته مى شود.
«مسألۀ 2180» در «نایب» چند شرط معتبر است:
اوّل: بالغ باشد، اگرچه نیابت بچۀ ممیز در صورتى که اطمینان به صحّت اعمال او وجود داشته باشد، کافى است. دوم: عاقل باشد. سوم: شیعۀ دوازده امامى باشد.
چهارم: مورد وثوق و اطمینان باشد که اعمال را انجام مى دهد. پنجم: آشنایى لازم به احکام و اعمال حجّ داشته باشد، هر چند در حال انجام دادن اعمال با ارشاد و راهنمایى کسى آنها را به جا آورد. ششم: در آن سال، حجّ واجب به عهدۀ او نباشد. هفتم: از انجام حجّ یا بعضى از اعمال آن معذور و ناتوان نباشد و اگر اجیر شود تا از طرف دیگرى حجّ بجا آورد و خودش نتواند برود و بخواهد دیگرى را از طرف خود به مکّه بفرستد، باید از کسى که او را اجیر کرده اجازه بگیرد.
«مسألۀ 2181» نیابت زن و مرد از یکدیگر جایز است؛ همچنین «صَرُوره» یعنى کسى که تا به حال حجّ بجا نیاورده، مى تواند نایب شود.