آیت الله سید عبدالکریم موسوی اردبیلی
مرجع تقلید شیعه
چیزهایى که تیمّم بر آنها صحیح است
«مسألۀ 711» تیمّم بر خاک، ریگ، کلوخ و سنگ، اگر پاک باشند صحیح است، ولى
بنا بر احتیاط واجب با بودن خاک و یا چیزهاى دیگرى که تیمم بر آنها صحیح است، بر گل پخته مثل آجر و کوزه نمى توان تیمم کرد.
«مسألۀ 712» تیمّم بر سنگ گچ، سنگ آهک، سنگ مرمر و سایر اقسام سنگها صحیح است، ولى تیمّم بر جواهر، مثل سنگ عقیق و فیروزه، باطل مى باشد و بنا بر احتیاط واجب با بودن خاک یا چیزهاى دیگرى که تیمّم بر آنها صحیح است، نمى توان بر گچ و آهک پخته تیمّم کرد.
«مسألۀ 713» اگر خاک، ریگ، کلوخ و سنگ پیدا نشود، باید بر گرد و غبارى که روى فرش و لباس و مانند آنهاست، تیمّم نماید و اگر غبار در لاى لباس و فرش باشد، تیمّم بر آن صحیح نیست، مگر آن که اوّل کارى کند که غبار به سطح آن بیاید و بعد بر آن تیمّم کند و چنانچه گرد و غبار پیدا نشود، باید بر گِل تیمّم کند و اگر گِل نیز پیدا نشود، احتیاط واجب آن است که نماز را بدون تیمّم بخواند و بعداً قضاى آن را نیز بجا آورد.
«مسألۀ 714» در صورتى که خاک، ریگ، کلوخ و سنگ پیدا نشود، ولى گل پخته یا گچ و آهک پخته وجود داشته باشد، بنابر احتیاط واجب باید علاوه بر تیمّم بر گرد و غبار یا گل، بر آنها نیز تیمّم کند و اگر گرد و غبار و گل نیز وجود نداشته باشد، بنابر احتیاط باید بر آنها تیمّم کرده و نماز بخواند و بعد از وقت نیز نماز را اعاده کند.
«مسألۀ 715» اگر بتواند با تکان دادن فرش و مانند آن خاک تهیّه نماید، تیمّم بر گرد و غبار باطل است و اگر بتواند گِل را خشک کند و از آن خاک تهیّه نماید، تیمّم بر گِل باطل مى باشد.
«مسألۀ 716» اگر کسى که آب ندارد برف یا یخ داشته باشد، چنانچه ممکن باشد باید آن را آب کند و با آن وضو بگیرد یا غسل نماید و اگر ممکن نباشد و چیزى هم که تیمّم بر آن صحیح است نداشته باشد، احتیاط واجب آن است که نماز را بدون وضو و تیمّم بخواند و بعداً آن را قضا کند.
«مسألۀ 717» اگر چیزى مانند کاه که تیمّم بر آن باطل است با خاک و ریگ مخلوط شود، نمى تواند بر آن تیمّم کند؛ ولى اگر آن چیز به قدرى کم باشد که در خاک یا ریگ از
بین رفته حساب شود، تیمّم بر آن خاک و ریگ صحیح است.
«مسألۀ 718» اگر چیزى نداشته باشد که بر آن تیمّم کند، چنانچه ممکن باشد باید آن را با خریدن و مانند آن تهیّه نماید.
«مسألۀ 719» تیمّم بر دیوار گِلى صحیح است و احتیاط مستحب آن است که با بودن زمین یا خاک خشک، بر زمین یا خاک نمناک تیمّم نکند.
«مسألۀ 720» چیزى که بر آن تیمّم مى کند باید پاک باشد و اگر چیز پاکى که تیمّم بر آن صحیح است نداشته باشد، بنا بر احتیاط واجب باید آن نماز را بدون وضو و تیمّم بخواند و بعداً قضاى آن را نیز بجا آورد.
«مسألۀ 721» اگر یقین داشته باشد که تیمّم بر چیزى صحیح است و بر آن تیمّم نماید و بعد بفهمد که تیمّم بر آن باطل بوده، نمازهایى را که با آن تیمّم خوانده باید دوباره بخواند.
«مسألۀ 722» چیزى که بر آن تیمّم مى کند باید غصبى نباشد.
«مسألۀ 723» تیمم در فضاى غصبى باطل است، بنابر این اگر در ملک خود دستها را به زمین بزند و بدون اجازه داخل ملک دیگرى شود و دستها را به پیشانى بکشد، باید دوباره تیمم کند.
«مسألۀ 724» اگر نداند محل تیمّم غصبى است و یا فراموش کرده باشد، تیمّم او صحیح است؛ ولى اگر خود وى آن محل را غصب کرده باشد و سپس فراموش نموده باشد، تیمّم او در آن جا صحیح نیست.
«مسألۀ 725» کسى که در جاى غصبى حبس است، اگر آب و خاک آن محل غصبى باشد، چنانچه ناچار به استفاده از آب آن محل باشد، با آن وضو نیز مى تواند بگیرد و نباید تیمم کند.
«مسألۀ 726» مستحب است چیزى که بر آن تیمّم مى کند، گردى داشته باشد که به دست بماند و بعد از زدن دست بر آن، مستحب است دست را تکان دهد تا گرد آن بریزد.
«مسألۀ 727» تیمّم بر زمین گود و خاک جاده و زمین شوره زار که نمک روى آن را نگرفته، مکروه است و اگر نمک روى آن را گرفته باشد، باطل است.