آیت الله سید عبدالکریم موسوی اردبیلی
مرجع تقلید شیعه
1 - عدّۀ طلاق
پس از آن که زن به هر دلیل از شوهر خود جدا شد - خواه با خواندن صیغۀ طلاق باشد یا از موارد فسخ نکاح باشد یا با تمام شدن مدّت و یا بخشیدن مدّت توسّط شوهر در عقد موقّت - باید مدّتى را که در شرع مقدّس تعیین شده به عنوان «عدّه» صبر نماید و در این مدّت از ازدواج با شوهر دیگرى خوددارى نماید.
«مسألۀ 3078» زنى که نُه سال او تمام نشده (در صورتى که بالغ نشده باشد) و زن یائسه، عدّه ندارند، یعنى اگرچه شوهر با او آمیزش کرده باشد، بعد از طلاق مى تواند فوراً شوهر کند.
«مسألۀ 3079» زن بى شوهرى که با او زنا شده، عدّه ندارد و ازدواج با او جایز است؛ ولى بنابر احتیاط از ازدواج با کسانى که زنا را حرفۀ خود قرار داده اند خوددارى شود، مگر این که به طور کلّى دست بردارند و توبۀ آنان احراز شود و زنى که به شبهه با او آمیزش شده، باید عدّه طلاق نگهدارد.
«مسألۀ 3080» زنى که نُه سال او تمام شده و یائسه نیست، اگر شوهر او با وى آمیزش کند و طلاقش بدهد، بعد از طلاق باید عدّه نگهدارد، یعنى بعد از آن که در پاکى او را طلاق داد، باید به قدرى صبر کند که دو بار حیض ببیند و پاک شود و همین که حیض
سوم را دید، عدّۀ او تمام مى شود و مى تواند شوهر کند، ولى اگر پیش از آمیزش او را طلاق بدهد عدّه ندارد، یعنى مى تواند بعد از طلاق فوراً شوهر کند.
«مسألۀ 3081» زنى که رَحِمَش را برداشته اند یا لوله هاى رحم او را بسته اند نیز باید عدّه نگهدارد.
«مسألۀ 3082» زنى که حیض نمى بیند، اگر در سنّ زن هایى باشد که حیض مى بینند، چنانچه شوهرش بعد از آمیزش او را طلاق دهد، باید بعد از طلاق تا سه ماه عدّه نگهدارد.
«مسألۀ 3083» زنى که عدۀ او سه ماه است، اگر اوّل ماه او را طلاق بدهند، باید سه ماه هلالى - یعنى از هنگامى که ماه دیده مى شود تا سه ماه - عدّه نگهدارد و اگر در بین ماه او را طلاق بدهند، باید باقى ماه را با دو ماه بعد از آن و نیز کسرى ماه اوّل را از ماه چهارم عدّه نگهدارد تا سه ماه تمام شود، مثلاً اگر غروب روز بیستم ماه او را طلاق بدهند و آن ماه بیست و نُه روز باشد، باید نه روز باقى ماه را با دو ماه بعد از آن و بیست روز از ماه چهارم عدّه نگهدارد و احتیاط مستحب آن است که از ماه چهارم بیست و یک روز عدّه نگهدارد تا با مقدارى که از ماه اوّل عدّه نگهداشته، سى روزِ تمام شود.
«مسألۀ 3084» پایان عدّۀ زن آبستن، به دنیا آمدن یا سقط شدن فرزند اوست؛ پس اگر به طور مثال زنِ باردارى را طلاق بدهند و پس از چند ساعت نوزاد او به دنیا آید، عدّۀ او تمام مى شود؛ ولى اگر زن شوهردار از راه زنا آبستن شده باشد و شوهرش او را در همان حال طلاق بدهد، بنابر احتیاط واجب باید علاوه بر آنچه گفته شد، سه پاکى یا سه ماه از زمانِ طلاق او بگذرد.
«مسألۀ 3085» زنى که نُه سال او تمام شده و یائسه نیست، اگر مثلاً یک ماهه یا یک ساله به عقد موقّت در آید، چنانچه شوهرش با او آمیزش نماید و مدّت آن زن تمام شود یا شوهر مدّت را به او ببخشد، در صورتى که حیض مى بیند باید به مقدار دو حیض و اگر حیض نمى بیند، چهل و پنج روز باید از شوهر کردن خوددارى نماید.
«مسألۀ 3086» ابتداى عدّۀ طلاق از هنگامى است که خواندن صیغۀ طلاق تمام مى شود - چه زن بداند او را طلاق داده اند یا نداند - پس اگر بعد از تمام شدن عدّه بفهمد
که او را طلاق داده اند، لازم نیست دوباره عدّه نگهدارد.
«مسألۀ 3087» اگر با زنى به گمان این که همسر خودِ اوست آمیزش کند، چه زن بداند که او شوهر او نیست یا گمان کند شوهرش مى باشد، باید عدّه نگهدارد.
«مسألۀ 3088» اگر با زنى که مى داند همسر او نیست زنا کند، چنانچه زن نداند که آن مرد شوهر او نیست، بنابر احتیاط واجب باید عدّه نگهدارد.
«مسألۀ 3089» اگر مرد زنى را فریب بدهد که از شوهر خود طلاق بگیرد و با او ازدواج کند، طلاق و عقد آن زن صحیح است، ولى هر دو معصیت بزرگى کرده اند.