آیت الله سید عبدالکریم موسوی اردبیلی
مرجع تقلید شیعه
آداب شیر دادن
«مسألۀ 2989» بر مادر واجب نیست که به نحو رایگان یا با دریافت مزد کودک را شیر دهد، ولى در صورتى که راه تغذیه منحصر به شیر مادر باشد و امکان استفاده از شیر غیر مادر وجود نداشته باشد و یا موجب ضرر و زیان براى کودک شود، بر خود مادر واجب است کودک را شیر بدهد.
«مسألۀ 2990» براى شیر دادن بچّه، مادر بهتر از هر کس دیگر است و چنانچه پدر بچّه مرده باشد و یا زن را طلاق بائن داده باشد و یا وى را طلاق رجعى داده باشد و عدّۀ او تمام شده باشد، زن مى تواند براى شیر دادن بچّه مزد بگیرد و اگر پدر بچّه زنده بوده و زن از وى طلاق نگرفته باشد و یا طلاق رجعى گرفته باشد، ولى عدّۀ وى هنوز تمام نشده باشد نیز بنابر مشهور، مى تواند براى شیر دادن به بچّه اجرت بگیرد؛ ولى سزاوار است که مادر براى شیر دادن از شوهر خود مزد نگیرد و خوب است که شوهر مزد بدهد و اگر مادر بخواهد بیشتر از دایه مزد بگیرد، شوهر مى تواند بچّه را از او گرفته و به دایه بدهد؛ البته چنانچه مادر به اندازۀ معمول طلب اجرت کند و دایه کمتر از آن بخواهد و تفاوت فاحش نباشد و پدر نیز بتواند بدون مشقّت مقدارى را که مادر طلب مى کند به وى بدهد، نمى تواند بچّه را از او بگیرد.
«مسألۀ 2991» چنانچه خود بچّه داراى اموالى باشد، پدر مى تواند اجرت کسى را که به بچّه شیر مى دهد، از اموال او بردارد و اگر بچّه اموالى نداشته باشد، بر پدر واجب است که اجرت او را از مال خود بپردازد و اگر پدر نیز نتواند اجرت را بپردازد، چنانچه پدر بزرگ پدرى داشته باشد و وى بتواند اجرت را بدهد، بنابر احتیاط واجب باید بپردازد وگرنه بر مادر واجب است که بدون اجرت به بچّه شیر بدهد.
«مسألۀ 2992» مستحب است دایه اى که براى طفل مى گیرند، دوازده امامى و
داراى عقل و عفّت و صورت نیکو باشد و مکروه است زن کم عقل یا غیر دوازده امامى یا بد صورت یا بد خلق یا زنازداه، کودک را شیر بدهد و نیز مکروه است دایه اى بگیرند که بچّه اى که دارد از راه زنا به دنیا آمده باشد.
«مسألۀ 2993» در صورتى که ممکن باشد، مستحب است بچّه را دو سال تمام شیر دهند و شیردادن به بچّه بیشتر از دو سال نیز جایز است اگرچه بعد از دوسالگى چنانچه بدون احتیاج بچّه به شیر خوردن، به او شیر بدهند، کراهت دارد.
«مسألۀ 2994» اگر به واسطۀ شیر دادن، حقّ شوهر از بین نرود، زن مى تواند بدون اجازۀ شوهر، بچّۀ کس دیگرى را شیر دهد، ولى جایز نیست بچّه اى را شیر دهد که به واسطۀ شیر دادن به آن بچّه، به شوهر خود حرام شود؛ مثلاً اگر شوهر او دختر شیرخوارى را براى خود عقد کرده باشد، زن نباید آن دختر را شیر دهد، چون اگر آن دختر را شیر دهد، خود او مادر زن شوهر مى شود و بر او حرام مى گردد. در هر صورت بهتر است زنان قبل از شیردادن به بچۀ دیگران، از احکام و آثار شیردادن آگاه باشند.