آیت الله سید عبدالکریم موسوی اردبیلی
مرجع تقلید شیعه
نیّت
«مسألۀ 1624» لازم نیست انسان نیّت روزه را از قلب خود بگذراند یا مثلاً بگوید:
«فردا روزه مى گیرم»، بلکه همین مقدار که براى انجام فرمان خداوند از اذان صبح تا مغرب عملى که روزه را باطل مى کند انجام ندهد، کافى است و براى آن که یقین کند تمام این مدّت را روزه بوده، باید مقدارى پیش از اذان صبح و مقدارى نیز بعد از مغرب، از
انجام اعمالى که روزه را باطل مى کنند خوددارى نماید.
«مسألۀ 1625» انسان مى تواند در هر شب از ماه رمضان براى روزۀ فرداى آن نیّت کند و بهتر است که شب اوّل ماه، نیّت روزۀ همۀ ماه را نیز بنماید.
«مسألۀ 1626» آخرین وقتى که مى توان براى روزۀ رمضان و یا هر روزۀ واجب معیّن دیگر نیّت نمود، هنگام اذان صبح است.
«مسألۀ 1627» چنانچه در روزۀ ماه رمضان و یا هر روزۀ معیّن دیگرى که بر انسان واجب شده است - مثل این که نذر کرده باشد که روز معیّنى را روزه بگیرد - عمداً تا اذان صبح نیّت نکند، روزه اش باطل است و اگر به جهت ندانستن و یا فراموشى تا اذان صبح نیّت نکند، چنانچه پیش از ظهر متوجه شود و تا آن هنگام عملى که روزه را باطل مى کند انجام نداده باشد احتیاط واجب این است که نیت کند و آن روز را روزه بگیرد و بعداً قضاى آن را نیز به جا آورد.
«مسألۀ 1628» اگر کسى در روزۀ رمضان و یا روزۀ واجب معیّن دیگر، پیش از اذان صبح بدون نیّت روزه بخوابد و پیش از ظهر بیدار شود، بنابر احتیاط واجب باید نیّت کند و آن روز را روزه بگیرد و بعداً قضاى آن را نیز به جا آورد و اگر بعد از ظهر بیدار شود، روزۀ آن روز او باطل است.
«مسألۀ 1629» اگر براى روزۀ واجب غیر معیّنى مثل روزۀ کفّاره، عمداً تا نزدیک ظهر نیّت نکند، اشکال ندارد بلکه اگر پیش از نیّت تصمیم داشته باشد که روزه نگیرد یا تردید داشته باشد که بگیرد یا نه و یا قصد کند عملى که روزه را باطل مى کند انجام دهد یا مردّد شود که آن عمل را بجا آورد یا نه، چنانچه عملى که روزه را باطل مى کند انجام نداده باشد و پیش از ظهر نیّت کند، روزۀ او صحیح است و چنانچه تا پیش از ظهر نیّت نکند، بنابر احتیاط واجب دیگر نمى تواند آن روز را به نیّت روزۀ واجب غیر معیّن روزه بگیرد.
«مسألۀ 1630» آخرین وقتى که مى توان براى روزۀ مستحبّى نیّت نمود، هنگامى است که به اندازۀ نیّت کردن به مغرب وقت باقى مانده باشد، بنابراین اگر تا این هنگام عملى که روزه را باطل مى کند انجام نداده باشد و نیّت روزۀ مستحبّى کند، روزۀ او صحیح است.
«مسألۀ 1631» اگر بخواهد غیر از روزۀ رمضان، روزۀ دیگرى بگیرد، باید آن را معیّن نماید، مثلاً نیّت کند که روزۀ قضا یا روزۀ کفّاره مى گیرد، ولى در ماه رمضان لازم نیست نیّت کند که روزۀ رمضان مى گیرد و اگر نداند ماه رمضان است یا فراموش نماید و روزۀ دیگرى را نیّت کند، روزۀ ماه رمضان محسوب مى شود.
«مسألۀ 1632» اگر بداند ماه رمضان است و عمداً نیّت روزۀ غیر رمضان کند، نه روزۀ ماه رمضان حساب مى شود و نه روزه اى که قصد کرده است.
«مسألۀ 1633» اگر مثلاً به نیّت روز اوّل ماه روزه بگیرد بعد بفهمد روز دوم یا سوم بوده، روزۀ او صحیح است.
«مسألۀ 1634» اگر پیش از اذان صبح نیّت کند و بى هوش شود و در بین روز به هوش آید، بنابر احتیاط واجب باید روزۀ آن روز را تمام نماید و بعداً قضاى آن را نیز بنابر احتیاط واجب بجا آورد و اگر آن را تمام نکند، باید قضاى آن روز را به جا آورد.
«مسألۀ 1635» اگر پیش از اذان صبح نیّت کند و مست شود و در بین روز از مستى خارج شود، احتیاط واجب آن است که روزۀ آن روز را تمام کند و قضاى آن را نیز بجا آورد.
«مسألۀ 1636» اگر پیش از اذان صبح نیّت کند و بخوابد و بعد از مغرب بیدار شود، روزۀ او صحیح است.
«مسألۀ 1637» اگر نداند یا فراموش کند که ماه رمضان است و پیش از ظهر متوجّه شود، چنانچه عملى که روزه را باطل مى کند انجام نداده باشد، باید نیّت کند و روزۀ او صحیح است و اگر عملى که روزه را باطل مى کند انجام داده باشد یا بعد از ظهر متوجّه شود که ماه رمضان است، روزۀ او باطل مى باشد؛ ولى باید تا مغرب عملى که روزه را باطل مى کند انجام ندهد و بعد از رمضان نیز آن روزه را قضا نماید.
«مسألۀ 1638» اگر بچّه اى پیش از اذان صبح ماه رمضان بالغ شود، باید روزه بگیرد و اگر بعد از اذان بالغ شود، روزۀ آن روز بر او واجب نیست.
«مسألۀ 1639» روزه و سایر عبادات بچّۀ نابالغى که خوب و بد را تشخیص مى دهد صحیح است.
«مسألۀ 1640» اگر کسى که براى بجا آوردن روزۀ میّتى اجیر شده، روزۀ مستحبّى بگیرد، اشکال ندارد؛ ولى کسى که روزۀ قضاى رمضان به ذمّه دارد، نمى تواند روزۀ مستحبّى بگیرد و اگر روزۀ واجب غیر معیّن دیگرى نیز به ذمّه داشته باشد، بنابر احتیاط واجب همین حکم را دارد و چنانچه فراموش کند و روزۀ مستحبّى بگیرد، در صورتى که پیش از ظهر به خاطر آورد، روزۀ مستحبّى او به هم مى خورد و مى تواند نیّت خود را به روزۀ واجب برگرداند و اگر بعد از ظهر متوجّه شود، روزۀ او باطل است و اگر بعد از مغرب به خاطر آورد، روزۀ او صحیح است.
«مسألۀ 1641» کسى که روزۀ قضا دارد، چنانچه وقت آن وسعت داشته باشد، مى تواند روزۀ استیجارى بگیرد.
«مسألۀ 1642» اگر کافر در ماه رمضان پیش از ظهر مسلمان شود و از اذان صبح تا آن هنگام نیز عملى که روزه را باطل مى کند انجام نداده باشد، نمى تواند روزه بگیرد و قضا نیز ندارد.
«مسألۀ 1643» اگر بیمار بعد از ظهر ماه رمضان بهبود یابد، اگرچه از اذان صبح تا آن وقت عملى که روزه را باطل مى کند انجام نداده باشد، روزۀ آن روز بر او واجب نیست و اگر پیش از ظهر بهبود یابد، چنانچه از اذان صبح تا آن هنگام عملى که روزه را باطل مى کند انجام نداده باشد، بنابر احتیاط واجب باید آن روز را روزه بگیرد و بعداً قضاى آن را نیز به جا آورد.
«مسألۀ 1644» واجب نیست انسان روزى را که شک دارد آخر شعبان است یا اوّل رمضان، روزه بگیرد و اگر بخواهد روزه بگیرد، نمى تواند نیّت روزۀ رمضان کند؛ ولى اگر نیّت روزۀ قضا و مانند آن را بنماید، چنانچه بعد معلوم شود اوّل رمضان بوده، روزۀ رمضان حساب مى شود.
«مسألۀ 1645» اگر روزى را که شک دارد آخر شعبان است یا اوّل رمضان به نیّت روزۀ قضا یا روزۀ مستحبّى و مانند آن روزه بگیرد و در بین روز بفهمد که ماه رمضان است، باید نیّت روزۀ رمضان کند.
«مسألۀ 1646» اگر در روزۀ واجب معیّنى، مثل روزۀ رمضان، از نیّت روزه گرفتن برگردد، روزۀ او باطل است و همچنین اگر نیّت کند چیزى را که روزه را باطل مى کند بجا آورد، اگرچه آن را انجام ندهد روزۀ او باطل مى شود.