آیت الله سید عبدالکریم موسوی اردبیلی
مرجع تقلید شیعه
احکام نبش قبر
«مسألۀ 679» نبش قبر مسلمان (یعنى شکافتن قبر او به گونه اى که جنازه او آشکار شود) اگرچه طفل یا دیوانه باشد حرام است، ولى اگر بدنش از بین رفته و خاک شده باشد، اشکال ندارد.
«مسألۀ 680» نبش قبر امام زاده ها، شهدا، علماء و صُلَحا، اگرچه سالها بر آن گذشته باشد، حرام است مخصوصاً اگر زیارتگاه باشد.
«مسألۀ 681» شکافتن قبر در چند مورد حرام نیست:
اوّل: آن که میّت در زمین غصبى دفن شده باشد و مالک زمین راضى نشود که در آن جا بماند. دوم: آن که کفن یا چیز دیگرى که با میّت دفن شده، غصبى باشد و صاحب آن
راضى نشود که در قبر بماند و یا چیزى از مال خود میّت که به ورثۀ او رسیده، با او دفن شده باشد و ورثه راضى نشوند که آن چیز در قبر بماند و اگر وصیّت کرده باشد که دعا یا قرآن یا انگشترى را با او دفن کنند، در صورتى که وصیّتش بیشتر از یک سوم مال او نباشد، براى بیرون آوردن آنها نمى توانند قبر را بشکافند. سوم: آن که میّت بى غسل یا بى کفن دفن شده باشد یا بفهمند که غسل او باطل بوده یا به غیر دستور شرع کفن شده یا در قبر، او را رو به قبله نگذاشته باشند. چهارم: آن که براى ثابت شدن حقّى بخواهند بدن میّت را ببینند. پنجم: آن که میّت را در جایى که بى احترامى به اوست، مثل قبرستان کفار یا جایى که کثافات و خاکروبه مى ریزند، دفن کرده باشند. ششم: آن که براى یک مطلب شرعى که اهمیت آن از شکافتن قبر بیشتر است قبر را بشکافند؛ مثلاً بخواهند بچّه زنده را از شکم زن حامله اى که او را دفن کرده اند بیرون آورند. هفتم: آن که بترسند درنده اى بدن میّت را پاره کند یا سیل او را ببرد یا دشمن او را بیرون آورد. هشتم: آن که وصیت کرده باشد او را در مکان معینى دفن نمایند و به خاطر ندانستن یا فراموشى و یا عمداً او را در جاى دیگرى دفن کرده باشند.