آیت الله سید عبدالکریم موسوی اردبیلی
مرجع تقلید شیعه
احکام مسجد
«مسألۀ 921» نجس کردن زمین، سقف، بام و طرف داخل دیوار مسجد حرام است و هر کس بفهمد که این مکانها نجس شده است، باید فوراً نجاست آن را برطرف کند و احتیاط واجب آن است که طرف بیرون دیوار مسجد را نیز نجس نکنند و اگر نجس شود، نجاست آن را برطرف نمایند، مگر آن که واقف، آن را جزء مسجد قرار نداده باشد.
«مسألۀ 922» اگر نتواند مسجد را پاک نماید یا کمک لازم داشته باشد و پیدا نکند، پاک کردن مسجد بر او واجب نیست؛ ولى اگر بى احترامى به مسجد باشد، باید به کسى که مى تواند آن را پاک کند، اطلاع دهد.
«مسألۀ 923» اگر جایى از مسجد نجس شود که پاک کردن آن بدون کندن یا کمى خراب کردن ممکن نباشد، باید آنجا را بکنند یا خراب نمایند و پر کردن چاله و تعمیر خرابى بر عهدۀ کسى است که مسجد را نجس کرده است؛ ولى چنانچه پاک کردن مسجد احتیاج به خراب کردن زیادى داشته باشد به نحوى که موجب ضرر رساندن به مسجد شود، تطهیر آن واجب نیست.
«مسألۀ 924» اگر مسجدى را غصب کنند و به جاى آن خانه و مانند آن بسازند به صورتى که دیگر به آن مسجد نگویند، باز هم بنابر احتیاط واجب نجس کردن آن حرام
است، ولى وجوب پاک کردن آن محلّ اشکال است.
«مسألۀ 925» نجس کردن حرم پیامبر صلى الله علیه و آله و سلم و امامان علیهم السلام حرام است و اگر یکى از آنها نجس شود، چنانچه نجس ماندن آن بى احترامى باشد، پاک کردن آن واجب است، بلکه احتیاط مستحب آن است که اگر بى احترامى نیز نباشد، آن را تطهیر کنند.
«مسألۀ 926» اگر حصیر یا فرش مسجد نجس شود، بنابر احتیاط واجب باید آن را آب بکشند و بنابر احتیاط واجب نباید محل نجس آن را ببرند.
«مسألۀ 927» بردن عین نجس - مانند خون - و یا چیزى که نجس شده به مسجد، اگر موجب سرایت نجاست به مسجد نشود، اشکال ندارد؛ اما چنانچه موجب بى احترامى به مسجد باشد، حرام است.
«مسألۀ 928» اگر گذاشتن جسد میّت در مسجد پیش از غسل دادن آن موجب سرایت نجاست به مسجد و یا هتک احترام نباشد، مانعى ندارد، گرچه احوط ترک آن است؛ ولى اگر میّت را غسل داده باشند، گذاشتن آن در مسجد اشکال ندارد.
«مسألۀ 929» اگر در مسجد براى روضه خوانى چادر بزنند و سیاهى بکوبند و آن را فرش کنند و اسباب چاى در آن ببرند و همچنین برگزارى مراسم گوناگون در مسجد از قبیل عروسى و مجلس ختم اگر موجب ضرر به مسجد و هتک حرمت آن و مانع نماز خواندن نشود، با رعایت مصلحت وقف و اذن متولّى اشکال ندارد.
«مسألۀ 930» بنابر احتیاط واجب نباید مسجد را با طلا زینت نمایند و همچنین نباید صورت چیزهایى را که مثل انسان و حیوان روح دارند، در مسجد نقش کنند و نقاشى چیزهایى که روح ندارند، مثل گُل و بوته مکروه است.
«مسألۀ 931» حتى اگر مسجد خراب شود، نمى توانند آن را بفروشند یا داخل ملک و جاده نمایند.
«مسألۀ 932» فروختن در و پنجره و چیزهاى دیگر مسجد، حرام است و اگر مسجد خراب شود، باید آنها را صرف تعمیر همان مسجد کنند و چنانچه در همان مسجد قابل استفاده نباشند، باید در مسجد دیگر مصرف شوند، ولى اگر قابل استفاده در سایر
مساجد نیز نباشند، مى توانند آنها را بفروشند و پول آن را اگر ممکن است صرف تعمیر همان مسجد وگرنه صرف تعمیر مسجد دیگرى نمایند.
«مسألۀ 933» ساختن مسجد و تعمیر مسجدى که نزدیک به خرابى مى باشد، مستحب است و اگر مسجد به گونه اى خراب شود که تعمیر آن ممکن نباشد، مى توانند آن را خراب کنند و دوباره بسازند، بلکه مى توانند مسجدى را که خراب نشده ولى جا براى نمازگزاران در آن کم مى باشد، خراب کنند و مسجد بزرگ ترى بسازند.
«مسألۀ 934» تمیز کردن مسجد و روشن کردن چراغ آن مستحب است و کسى که مى خواهد به مسجد برود، مستحب است خود را خوشبو کند و لباس پاکیزه و قیمتى بپوشد و زیر کفش خود را وارسى کند که نجاستى به آن نباشد و هنگام داخل شدن به مسجد، اوّل پاى راست و هنگام بیرون آمدن، اوّل پاى چپ را بگذارد و همچنین مستحب است از همه زودتر به مسجد آید و از همه دیرتر از مسجد بیرون رود.
«مسألۀ 935» هنگامى که انسان وارد مسجد مى شود، مستحب است دو رکعت نماز به قصد تحیّت و احترام به مسجد بخواند و اگر نماز واجب یا مستحب دیگرى نیز بخواند، کافى است.
«مسألۀ 936» خوابیدن در مسجد - اگر انسان ناچار نباشد - و صحبت کردن راجع به کارهاى دنیا و مشغول صنعت شدن و خواندن شعرى که نصیحت و مانند آن نباشد، مکروه است و نیز مکروه است آب دهان و بینى و اخلاط سینه را در مسجد بیندازد و اگر این اعمال موجب هتک حرمت مسجد یا باعث انزجار و تنفر مردم شود و یا بر خلاف بهداشت نمازگزاران باشد، حرام است و همچنین مکروه است گمشده اى را طلب کند و صداى خود را بلند کند، ولى بلند کردن صدا براى اذان مانعى ندارد.
«مسألۀ 937» داخل شدن کافر در مسجد اشکال دارد و اگر خواستند جهت شنیدن مطالب اسلامى داخل مسجد شوند، باید محلّى را در کنار مسجد تهیّه نمود که عنوان «مسجد» نداشته باشد.
«مسألۀ 938» راه دادن بچّه و دیوانه به مسجد مکروه است؛ ولى راه دادن بچّه اگر
براى آموختن احکام اسلام و آشنایى با مسجد باشد، اشکال ندارد و کسى که پیاز و سیر و مانند آنها خورده و بوى دهانش مردم را اذیّت مى کند، مکروه است به مسجد برود.