آیت الله سید عبدالکریم موسوی اردبیلی
مرجع تقلید شیعه
7 - باقى ماندن بر جنابت، حیض یا نفاس تا اذان صبح
«مسألۀ 1700» در روزۀ رمضان و قضاى آن اگر جنب عمداً تا اذان صبح غسل نکند یا اگر وظیفۀ او تیمّم است عمداً تیمّم ننماید، روزۀ او باطل است و بنابر احتیاط واجب، حکم بقیۀ روزه هاى واجب نیز همین است.
«مسألۀ 1701» کسى که جنب است و مى خواهد روزۀ واجبى بگیرد که مثل روزۀ رمضان وقت آن معیّن است، چنانچه عمداً غسل نکند تا وقت تنگ شود، معصیت کرده و باید تیمّم کرده و آن روز را روزه بگیرد و سپس بنابر احتیاط قضاى آن را نیز به جا آورد.
«مسألۀ 1702» اگر جنب در ماه رمضان غسل را فراموش کند و بعد از اذان صبح به خاطر آورد، باید روزۀ آن روز را قضا نماید و اگر بعد از چند روز به خاطر آورد، باید روزۀ تمام روزهایى را که یقین دارد جنب بوده قضا نماید، پس اگر نمى داند سه روز جنب
بوده یا چهار روز، باید روزۀ سه روز را قضا کند.
«مسألۀ 1703» کسى که در شب ماه رمضان براى هیچ کدام از غسل و تیمّم وقت ندارد، اگر خود را جنب کند، روزۀ او باطل است و قضا و کفّاره بر او واجب مى شود؛ امّا اگر براى تیمّم وقت داشته باشد، چنانچه خود را جنب کند گناهکار است و باید تیمم کند و علاوه بر روزۀ آن روز، احتیاطاً قضاى آن را نیز بگیرد.
«مسألۀ 1704» اگر گمان کند که به اندازۀ غسل وقت دارد و خود را جنب کند و بعد بفهمد وقت تنگ بوده، چنانچه با بررسى کردن و توجه به وقت، این گمان براى او حاصل شده باشد، باید تیمّم کند و روزۀ او صحیح است، وگرنه باید تیمّم کند و آن روز را روزه بگیرد و سپس احتیاطاً قضاى آن روزه را نیز به جا آورد.
«مسألۀ 1705» کسى که در شب ماه رمضان جنب است و مى داند که اگر بخوابد تا صبح بیدار نمى شود، قبل از غسل کردن نباید بخوابد و چنانچه بخوابد و تا صبح بیدار نشود، روزۀ او باطل است و قضا و کفّاره بر او واجب مى شود.
«مسألۀ 1706» هرگاه جنب در شب ماه رمضان بخوابد و بیدار شود، چنانچه احتمال بدهد که اگر دوباره بخوابد براى غسل بیدار مى شود، مى تواند بخوابد.
«مسألۀ 1707» کسى که در شب ماه رمضان جنب است و مى داند یا احتمال مى دهد که اگر بخوابد پیش از اذان صبح بیدار مى شود، چنانچه تصمیم داشته باشد که بعد از بیدار شدن غسل کند و با این تصمیم بخوابد و تا اذان خواب بماند، روزۀ او صحیح است.
«مسألۀ 1708» کسى که در شب ماه رمضان جنب است و مى داند یا احتمال مى دهد که اگر بخوابد پیش از اذان صبح بیدار مى شود، چنانچه غفلت داشته باشد که بعد از بیدار شدن باید غسل کند، در صورتى که بخوابد و تا اذان صبح خواب بماند، باید روزۀ آن روز را بگیرد و بنابر احتیاط آن را قضا نیز بنماید، ولى کفّاره ندارد.
«مسألۀ 1709» کسى که در شب ماه رمضان جنب است و مى داند یا احتمال مى دهد که اگر بخوابد پیش از اذان صبح بیدار مى شود، چنانچه نخواهد بعد از بیدار شدن غسل کند یا تردید داشته باشد که غسل کند یا نه، در صورتى که بخوابد و بیدار نشود، روزۀ او
باطل است و قضا و کفّاره بر او واجب است.
«مسألۀ 1710» اگر جنب در شب ماه رمضان بخوابد و بیدار شود و بداند یا احتمال دهد که اگر دوباره بخوابد پیش از اذان صبح بیدار مى شود و تصمیم داشته باشد که بعد از بیدار شدن غسل کند، چنانچه دوباره بخوابد و تا اذان بیدار نشود، باید روزۀ آن روز را قضا کند، ولى کفّاره ندارد و اگر از خواب دوم بیدار شود و با احتمال بیدار شدن براى مرتبۀ سوم بخوابد و تا اذان صبح بیدار نشود، علاوه بر قضا احتیاطاً کفّاره نیز بر او واجب مى شود و خواب هاى بعد از خواب سوم که تا اذان صبح ادامه پیدا مى کنند نیز حکم خواب سوم را دارند.
«مسألۀ 1711» احکامى که در مورد خوابیدن پس از جنابت در روزۀ رمضان در چند مسألۀ قبل گفته شد، بنابر احتیاط واجب در بقیۀ روزه هاى واجب معیّن، مثل روزۀ نذر معیّن نیز جارى است.
«مسألۀ 1712» خوابى که در آن محتلم شده، خواب اوّل محسوب نمى شود، بلکه اگر از آن خواب بیدار شود و دوباره بخوابد، خواب اوّل حساب مى شود.
«مسألۀ 1713» اگر روزه دار در روز رمضان محتلم شود، واجب نیست فوراً غسل کند.
«مسألۀ 1714» هرگاه در ماه رمضان بعد از اذان صبح بیدار شود و ببیند محتلم شده، اگرچه بداند پیش از اذان محتلم شده، روزۀ او صحیح است.
«مسألۀ 1715» باقى ماندن بر جنابت در روزۀ رمضان و بقیۀ روزه هاى واجب معیّن، چنانچه از روى عمد نباشد، باعث باطل شدن روزه نمى شود؛ ولى کسى که مى خواهد قضاى روزۀ رمضان را بگیرد، هرگاه تا اذان صبح جنب بماند، اگرچه از روى عمد نیز نباشد، روزۀ او باطل است و بنابر احتیاط واجب حکم بقیۀ روزه هاى واجب غیر معیّن (مثل روزۀ کفّاره) نیز مثل قضاى روزۀ رمضان است.
«مسألۀ 1716» کسى که مى خواهد قضاى روزۀ رمضان را بگیرد، اگر بعد از اذان صبح بیدار شود و ببیند محتلم شده و بداند پیش از اذان محتلم شده است، چنانچه وقت قضاى روزه تنگ باشد، مثلاً پنج روز روزۀ قضاى رمضان داشته باشد و پنج روز نیز به
رمضان مانده باشد، باید بعد از رمضان عوض آن را بجا آورد و اگر وقت قضاى روزه تنگ نباشد، باید روز دیگرى روزه بگیرد و در هر صورت لازم نیست این روز را روزه بگیرد.
«مسألۀ 1717» باقى ماندن بر جنابت تا اذان صبح در روزۀ مستحبى باعث باطل شدن روزه نمى شود.
«مسألۀ 1718» اگر زن در روزۀ رمضان پیش از اذان صبح از حیض یا نفاس پاک شود و عمداً غسل نکند یا اگر وظیفۀ او تیمّم است عمداً تیمّم نکند، روزۀ او باطل است و بنابر احتیاط واجب حکم قضاى روزۀ رمضان و بقیۀ روزه هاى واجب نیز همین است.
«مسألۀ 1719» اگر زن پیش از اذان صبح از حیض یا نفاس پاک شود و تا اذان صبح غسل نکند، چنانچه غسل نکردن او از روى عمد نباشد، روزه اش صحیح است و در روزۀ مستحبى چنانچه عمداً نیز غسل نکند، اشکالى به روزۀ او وارد نمى شود.
«مسألۀ 1720» اگر زن پیش از اذان صبح از حیض یا نفاس پاک شود، ولى به اندازۀ غسل کردن وقت نداشته باشد، چنانچه بخواهد روزۀ رمضان و یا روزۀ واجب معین دیگرى را بگیرد، باید تیمم کند و روزۀ او صحیح است و همچنین اگر براى هیچ کدام از غسل و تیمّم وقت نداشته باشد یا بعد از اذان بفهمد که پیش از اذان پاک شده، مى تواند روزۀ رمضان و یا روزۀ واجب معیّن دیگرى را بگیرد و روزۀ او صحیح است؛ ولى بنابر احتیاط واجب در هیچ یک از دو صورتى که گفته شد، نمى تواند روزۀ واجب غیر معیّن مثل روزۀ قضاى رمضان را بگیرد.
«مسألۀ 1721» اگر زن بعد از اذان صبح از خون حیض یا نفاس پاک شود یا در بین روز خون حیض یا نفاس ببیند، اگرچه نزدیک مغرب باشد، روزۀ او باطل است.
«مسألۀ 1722» اگر زن غسل حیض یا نفاس را فراموش کند و بعد از یک یا چند روز به خاطر آورد، روزه هایى که گرفته صحیح است.
«مسألۀ 1723» خواب دوم و سوم حائض یا نفساء در شب ماه رمضان پس از پاک شدن، حکم خواب دوم و سوم جنب را ندارد، بلکه اگر براى بیدار شدن و غسل کردن کوتاهى نکرده باشد، خواب سوم او نیز اشکال ندارد؛ وچنانچه تا اذان صبح بیدار نشود،
روزۀ او صحیح است و در صورتى که کوتاهى کرده باشد، خواب اوّل او نیز اشکال دارد و چنانچه تا اذان صبح بیدار نشود، روزۀ او باطل است.
«مسألۀ 1724» اگر زن پیش از اذان صبح در ماه رمضان از حیض یا نفاس پاک شود و در غسل کردن کوتاهى کند تا وقت تنگ شود، معصیت کرده و باید تیمّم کند و آن روز را روزه بگیرد و بنابر احتیاط واجب بعداً قضاى آن را نیز به جا آورد و اگر تیمّم نیز نکند، روزۀ او باطل است؛ ولى چنانچه کوتاهى نکند مثلاً منتظر باشد که حمّام زنانه شود یا آب آن گرم شود و وقت براى غسل کردن تنگ شود، باید تیمّم کند و روزۀ او صحیح است.
«مسألۀ 1725» کسى که باید بدل از غسل جنابت، حیض یا نفاس براى روزه، تیمّم کند، بنابر احتیاط واجب پس از تیمّم نباید تا اذان صبح بخوابد و حدث دیگرى نیز نباید از او سر بزند.
«مسألۀ 1726» اگر زنى که در حال استحاضه است غسل هاى خود را به تفصیلى که در مسألۀ 523 گفته شد بجا آورد، روزۀ او صحیح است.
«مسألۀ 1727» کسى که مسّ میّت کرده، یعنى جایى از بدن خود را به بدن میّت رسانده، مى تواند بدون غسل مسّ میّت روزه بگیرد و اگر در حال روزه میّت را مس نماید، روزۀ او باطل نمى شود.