آیت الله سید عبدالکریم موسوی اردبیلی
مرجع تقلید شیعه
مسائل اعتکاف
«مسألۀ 1841» کسى که اعتکاف مى کند، باید در روز از انجام آنچه روزه را باطل مى کند بپرهیزد؛ همچنین امور زیر - در شب باشد یا روز - موجب باطل شدن اعتکاف
مى شود:
1 - جماع.
2 - بنابر احتیاط واجب استمناء؛ چه به شکل حرام آن یا در اثر نگاه یا لمس همسر باشد.
3 - استشمام بوى خوش.
4 - خرید و فروش، مگر آن که ضرورتى در بین باشد، بلکه احتیاط واجب آن است که در غیر حالت ضرورت، اعمال تجارى دیگر (غیر از خرید و فروش) را نیز انجام ندهد.
5 - مجادله و بحث به منظور برترى و خودنمایى؛ در امور دینى باشد یا دنیایى.
«مسألۀ 1842» به هم زدن اعتکافِ واجب جایز نیست؛ ولى مى تواند اعتکافِ مستحب را در دو روز اوّل آن باطل نماید، هرچند این عمل خلاف احتیاط است و پس از گذشتن دو روز، ماندن روز سوم در مسجد واجب است.
«مسألۀ 1843» اگر اعتکاف خود را با انجام یکى از امورى که بیان شد باطل نماید، سه صورت دارد:
اوّل: چنانچه اعتکاف او واجب معیّن باشد، قضاى آن لازم است.
دوم: چنانچه اعتکاف او واجب غیر معیّن باشد، باید آن را دوباره شروع کند و بهتر است آن را تمام کرده و دوباره از سر بگیرد.
سوم: اگر اعتکاف او مستحب باشد، چنانچه در دو روز اوّل آن را باطل کند، اشکال ندارد و چنانچه پس از گذشتن دو روز آن را باطل نماید، باید قضاى آن را بجا آورد.
«مسألۀ 1844» اگر اعتکافِ واجب را با غیر جماع باطل کند، کفّاره ندارد و اگر با جماع - هر چند در شب - باطل نماید، علاوه بر قضا باید کفّاره نیز بدهد و کفّارۀ آن مانند کفّارۀ باطل نمودن عمدى روزۀ ماه رمضان است و بنابر احتیاط واجب، ترتیب در کفاره را نیز باید رعایت کند؛ یعنى در صورت امکان یک بنده آزاد کند و اگر امکان نداشت، دو ماه پشت سر هم روزه بگیرد و اگر آن نیز ممکن نبود، به شصت فقیر طعام بدهد.
«مسألۀ 1845» در مواردى که قضاى اعتکاف واجب مى شود، لازم نیست آن را فوراً
بجا آورد، ولى نباید در انجام دادن آن سستى و مسامحه نماید.
«مسألۀ 1846» اگر سهواً یکى از مبطلات اعتکاف را انجام دهد، اعتکاف او باطل نمى شود.
«مسألۀ 1847» بعد از تمام شدن سه روز، چنانچه به نیّت اعتکاف یک شب یا یک روز دیگر یا بیشتر از آن در مسجد بماند، اشکال ندارد؛ ولى پس از تمام شدن سه روز، ماندن فقط بخشى از روز یا شب به نیّت اعتکاف در مسجد، محلّ اشکال است و چنانچه دو روز دیگر در مسجد بماند که روى هم پنج روز شود، واجب است که روز ششم را نیز در مسجد اعتکاف نماید و اگر پس از تمام شدن شش روز، بخواهد یک روز یا یک شب دیگر یا بیشتر از آن را در مسجد اعتکاف نماید، اشکال ندارد و چنانچه دو روز دیگر در مسجد بماند که روى هم هشت روز شود، لازم نیست که روز نهم را نیز در مسجد اعتکاف نماید.
«مسألۀ 1848» انسان مى تواند در هنگامى که نیّت اعتکاف مى کند، شرط کند که اگر حادثه اى براى او پیش آمد، اعتکاف خود را قطع نماید که در این صورت چنانچه در روز سوم نیز حادثه اى براى او پیش بیاید، مى تواند اعتکاف خود را قطع کند.