آیت الله سید عبدالکریم موسوی اردبیلی
مرجع تقلید شیعه
نصاب طلا و نقره
«مسألۀ 2015» طلا دو نصاب دارد:
نصاب اوّل آن «بیست مثقال» شرعى است؛ پس وقتى طلا به «بیست مثقال» شرعى که «پانزده مثقال» معمولى است (معادل 70/312 گرم) برسد، اگر شرایط دیگر را هم داشته باشد، انسان باید «یک چهلم» آن را (معادل 1/757 گرم) بابت زکات بدهد؛ اما اگر به این مقدار نرسد، زکات آن واجب نیست.
نصاب دوم طلا «چهار مثقال» شرعى است که «سه مثقال» معمولى مى شود (معادل 14/062 گرم)، یعنى اگر «سه مثقال» به «پانزده مثقال» اضافه شود باید زکات تمام «هیجده مثقال» (معادل 84/374 گرم) را از قرار «یک چهلم» بدهد (یعنى 2/109 گرم) و اگر کمتر از «سه مثقال» معمولى اضافه شود، فقط باید زکات «پانزده مثقال» آن را بدهد و زیادى آن زکات ندارد و همچنین است هرچه بالا رود، یعنى اگر ضرایب عدد سه (مثل سه، شش، نُه، دوازده و...) به پانزده مثقال اضافه شود، باید یک چهلم تمام آن به عنوان زکات پرداخت شود؛ ولى اگر غیر از ضرایب عدد سه به پانزده مثقال اضافه شود، فقط مقدارى که ضریب عدد سه مى باشد، در محاسبۀ زکات به پانزده مثقال اضافه مى گردد و باقى ماندۀ آن که کمتر از سه مثقال است، مشمول زکات نمى گردد؛ مثلاً در 35/5 مثقال طلا، فقط 33 مثقال آن مشمول زکات است و باید یک چهلم آن به عنوان زکات پرداخت گردد و ما بقى آن (2/5 مثقال) زکات ندارد.
«مسألۀ 2016» نقره دو نصاب دارد:
نصاب اوّل آن «105 مثقال» معمولى (معادل 492/187 گرم) است و اگر نقره به
«105 مثقال» برسد و شرایط دیگر را هم داشته باشد، انسان باید «یک چهلم» آن (معادل 12/304 گرم) را بابت زکات بدهد و اگر به این مقدار نرسد، زکات آن واجب نیست.
نصاب دوم نقره «21 مثقال» (معادل 98/437 گرم) است، یعنى اگر «21 مثقال» به «105 مثقال» اضافه شود، باید زکات تمام «126 مثقال» (معادل 590/625 گرم) را بدهد و اگر کمتر از «21 مثقال» اضافه شود، فقط باید زکات «105 مثقال» آن را بدهد و زیادى آن زکات ندارد و همچنین است هر چه بالا رود، یعنى به ازاء هر «21 مثقال» که به نصاب اوّل اضافه مى شود، باید زکات تمام آن را بدهد و اگر کمتر اضافه شود مقدارى که اضافه شده و کمتر از «21 مثقال» است، زکات ندارد. بنابر این اگر انسان یک چهلم هر چه طلا و نقره دارد بدهد، زکاتى را که بر او واجب بوده داده و گاهى هم بیشتر از مقدار واجب داده است؛ مثلاً کسى که «110 مثقال» نقره دارد، اگر یک چهلم آن را بدهد، زکات «105 مثقال» آن را که واجب بوده داده و مقدارى هم براى «5 مثقال» آن داده که واجب نبوده است.